Η ακτινογραφία του πληθωρισμού των τροφίμων και το νέο μοντέλο επιβίωσης του καταναλωτή – Η ακρίβεια στα σούπερ μάρκετ έχει μετατραπεί από «καταιγίδα» σε «κλιματική αλλαγή»: ήρθε για να μείνει

Η ελληνική αγορά σούπερ μάρκετ έκλεισε το 2025 με ρεκόρ τζίρου, που ξεπέρασε τα 16 δισ. ευρώ (αύξηση +7,1% σε σχέση με το 2024). Το ανησυχητικό στοιχείο, πίσω από αυτό το νούμερο, είναι, ότι η αύξηση δεν προέρχεται κυρίως από το ότι αγοράζουμε περισσότερα προϊόντα, αλλά από το ότι πληρώνουμε ακριβότερα τα ίδια προϊόντα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ και ερευνών αγοράς (όπως του ΙΕΛΚΑ και της NielsenIQ) για τον Δεκέμβριο του 2025 και τον Ιανουάριο του 2026:

Ο γενικός πληθωρισμός κυμαίνεται κοντά στο 2,6%, ωστόσο, ο πληθωρισμός στα τρόφιμα παραμένει πιο επίμονος.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφονται σε:

• Φρέσκα κρέατα (+14,4%)
• Είδη πρωινού και ροφήματα (+8,3%)
• Σοκολατοειδή και σνακ (+6,8%)
• Φρέσκα ψάρια (+5,9%)

Στον αντίποδα, υπάρχουν κατηγορίες που δείχνουν μειώσεις, όπως τα απορρυπαντικά (-4,1%) και τα γαλακτοκομικά (-2,1%), ως αποτέλεσμα της ομαλοποίησης του κόστους ενέργειας και των πρώτων υλών διεθνώς.

Το ελαιόλαδο παραμένει ο «μεγάλος ασθενής» του οικογενειακού προϋπολογισμού. Παρά τις προσδοκίες για αποκλιμάκωση, οι τιμές στο ράφι αργούν να ακολουθήσουν την πτωτική τάση των τιμών παραγωγού.

Τιμή παραγωγού: Στις αρχές του 2026, οι τιμές παραγωγού στην Ισπανία (που καθορίζει τις διεθνείς τιμές) έπεσαν κοντά στα 4,20€/κιλό, ενώ στην Ελλάδα για το έξτρα παρθένο κινούνται στην περιοχή των 4,50€ – 5,00€.

Τιμή ραφιού: Στα ελληνικά σούπερ μάρκετ, η τιμή δεν έχει αποκλιμακωθεί αντίστοιχα, με το λίτρο να παραμένει συχνά πάνω από τα 9-10€ για τα επώνυμα έξτρα παρθένα ελαιόλαδα, αν και έχουν αρχίσει να εμφανίζονται περισσότερες προσφορές σε σχέση με το 2024. Η εκτίμηση είναι πως θα δούμε αισθητές μειώσεις στο ράφι προς το τέλος του α’ εξαμήνου του 2026.

Μια σημαντική αλλαγή, που βιώνουν οι καταναλωτές από τα τέλη του 2025, είναι η αλλαγή στρατηγικής της κυβέρνησης.

Το περίφημο «καλάθι του νοικοκυριού» ουσιαστικά ολοκλήρωσε τον κύκλο του (η επίσημη ισχύς του ως υποχρεωτικό μέτρο άρχισε να φθίνει από τον Νοέμβριο του 2025). Η κυβέρνηση έκρινε, ότι το μέτρο αυτό ήταν έκτακτο και όχι μόνιμο.

Πλέον, η έμφαση έχει δοθεί στην πρωτοβουλία «μόνιμη μείωση τιμής», όπου τα σούπερ μάρκετ και οι προμηθευτές δεσμεύονται για μειώσεις (συνήθως 5%) σε περίπου 2.000 κωδικούς προϊόντων.

Για το 2026, το υπουργείο Ανάπτυξης μοιάζει να εγκαταλείπει τα αυστηρά αγορανομικά μέτρα (πλαφόν) και να στρέφεται στην ενίσχυση του εισοδήματος (αυξήσεις μισθών, μειώσεις φόρων) ως «αντίδοτο» στην ακρίβεια, θεωρώντας ότι οι τιμές δύσκολα θα επιστρέψουν στα επίπεδα του 2021.

Η αντίδραση των καταναλωτών

Ο Έλληνας καταναλωτής έχει αλλάξει ριζικά συμπεριφορά. Σύμφωνα με έρευνες του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών και του ΙΕΛΚΑ:

Στροφή στην ιδιωτική ετικέτα (pl): Τα προϊόντα «μάρκας σούπερ μάρκετ» κατέχουν πλέον ιστορικό υψηλό μερίδιο αγοράς.

Κυνήγι προσφορών: 1 στους 2 καταναλωτές δηλώνει, ότι ψωνίζει αποκλειστικά με βάση τις φυλλάδια προσφορών.

Μείωση ποσοτήτων: Παρατηρείται μείωση στον όγκο αγορών ανά επίσκεψη. Ο κόσμος αγοράζει ακριβώς ότι χρειάζεται, αποφεύγοντας το «στοκάρισμα» που βλέπαμε παλαιότερα.

Η ακρίβεια στα ελληνικά σούπερ μάρκετ έχει μετατραπεί από «καταιγίδα» σε «κλιματική αλλαγή»: ήρθε για να μείνει. Αν και ο ρυθμός των αυξήσεων έχει πέσει (αποπληθωρισμός), οι τιμές έχουν σταθεροποιηθεί σε ένα νέο, υψηλότερο επίπεδο.

Για το υπόλοιπο του 2026, αναμένεται μια σταθεροποίηση στις τιμές των τροφίμων, με μικρές μειώσεις σε βασικά αγαθά (λάδι, γαλακτοκομικά), αλλά οι τιμές σε υπηρεσίες και προϊόντα που επηρεάζονται από την κλιματική κρίση (π.χ. κακάο, καφές) ενδέχεται να συνεχίσουν την ανοδική τους πορεία.

in.gr