Μια σπουδαία επιστημονική πρόοδος φέρνει νέα ελπίδα σε χιλιάδες ασθενείς με καρκίνο: ένα καινοτόμο γονιδιακό τεστ καταφέρνει να προβλέψει αν η χημειοθεραπεία θα είναι αποτελεσματική σε κάθε ασθενή, βάζοντας τέλος στις άσκοπες και εξουθενωτικές θεραπείες.

 Η χημειοθεραπεία δεν είναι για όλους – και τώρα το ξέρουμε εκ των προτέρων
Παρότι η χημειοθεραπεία αποτελεί εδώ και δεκαετίες βασικό “όπλο” κατά του καρκίνου, δεν λειτουργεί σε όλους τους ασθενείς. Σύμφωνα με τον Geoff Macintyre, επικεφαλής της Ομάδας Υπολογιστικής Ογκολογίας του Εθνικού Κέντρου Έρευνας για τον Καρκίνο στην Ισπανία (CNIO), έως και το 50% των ασθενών δεν ανταποκρίνεται στη θεραπεία, υπομένοντας τις παρενέργειες χωρίς όφελος.

«Η χημειοθεραπεία βοηθά κάποιους, αλλά για πολλούς είναι μια άσκοπη ταλαιπωρία. Αυτό πρέπει να αλλάξει», τονίζει.

Η επιστήμη πίσω από το τεστ – Η υπογραφή της γενετικής αστάθειας
Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και την startup Tailor Bio, οι ερευνητές του CNIO ανέπτυξαν ένα τεστ βασισμένο σε γενετικούς βιοδείκτες που αναγνωρίζουν τη «γενετική αστάθεια» ενός όγκου. Η αστάθεια αυτή αποτυπώνεται ως χαρακτηριστική αλλαγή στον αριθμό και τη δομή των χρωμοσωμάτων του καρκινικού κυττάρου.

Μελετώντας αυτά τα μοτίβα, το τεστ μπορεί να προβλέψει ποιοι ασθενείς δεν θα ανταποκριθούν σε συγκεκριμένα χημειοθεραπευτικά φάρμακα, επιτρέποντας στους γιατρούς να επιλέξουν πιο στοχευμένες και εξατομικευμένες θεραπείες.

«Ουσιαστικά μετατρέπουμε την παραδοσιακή χημειοθεραπεία σε στοχευμένη θεραπεία, αυξάνοντας τις πιθανότητες επιτυχίας», σημειώνει ο Macintyre.

 Δοκιμασμένο σε 840 ασθενείς – Εντυπωσιακά αποτελέσματα
Η αξιολόγηση του τεστ έγινε σε δείγματα 840 ασθενών με διάφορους τύπους καρκίνου, μεταξύ των οποίων:

καρκίνος μαστού

καρκίνος του προστάτη

καρκίνος ωοθηκών

σάρκωμα

Το τεστ κατάφερε να προβλέψει με υψηλή ακρίβεια την αντίσταση των ασθενών σε τρεις διαφορετικές κατηγορίες χημειοθεραπευτικών φαρμάκων. Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύθηκαν στο διεθνές περιοδικό Nature Genetics.

«Ανοίγουμε τον δρόμο για πιο στοχευμένες και αποτελεσματικές θεραπείες», αναφέρει ο ερευνητής Joe Sneath Thompson.

Το επόμενο βήμα: Από το εργαστήριο στην κλινική πράξη
Η ομάδα έχει ήδη εξασφαλίσει χρηματοδότηση από το ισπανικό Υπουργείο Ψηφιακού Μετασχηματισμού, ενώ το νοσοκομείο Octubre στη Μαδρίτη θα είναι από τα πρώτα που θα δοκιμάσουν την εφαρμογή του τεστ σε πραγματικούς ασθενείς.

Η συνιδρύτρια της Tailor Bio, Laura Madrid, δηλώνει:

«Θέλουμε οι ασθενείς να αποφεύγουν αχρείαστες θεραπείες και να ξεκινούν άμεσα τη θεραπεία που πραγματικά χρειάζονται».

 Ελπίδα για την ιατρική του μέλλοντος
Το νέο τεστ αποτελεί ακόμη ένα βήμα προς την εξατομικευμένη ιατρική, μια προσέγγιση όπου κάθε ασθενής αντιμετωπίζεται σύμφωνα με τα μοναδικά βιολογικά του χαρακτηριστικά. Αν επιβεβαιωθεί η επιτυχία του και στην πράξη, ενδέχεται να αλλάξει ριζικά τη στρατηγική καταπολέμησης του καρκίνου.

«Δεν είναι εύκολο να φέρεις μια ανακάλυψη από το εργαστήριο στο νοσοκομείο», λέει ο Macintyre. «Όμως όταν δουλεύεις για έναν σκοπό – την ανακούφιση των ασθενών – η προσπάθεια αξίζει».