Την ημέρα της ψήφισης του προϋπολογισμού στη Βουλή ο Κωστής Χατζηδάκης ανέβασε ένα βίντεο στο TikTok, στο οποίο έλεγε, ότι οι Έλληνες δεν θέλουν επιστροφή στο 2019 και στον ΣΥΡΙΖΑ, γιατί η κυβέρνηση της ΝΔ τους βελτίωσε τη ζωή και θα τη βελτιώσει κι άλλο το 2025, με αυξήσεις στον κατώτατο μισθό, μείωση των τραπεζικών προμηθειών και άνοιγμα ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Χρειάζεται μια δόση αμνησίας, βέβαια, για μη θυμάται ο υπουργός, πως όταν ο ΣΥΡΙΖΑ αύξανε το 2019 τον κατώτατο μισθό κατά 11% η ΝΔ διαμαρτυρόταν γιατί ήταν με τους εργοδότες. Αντίστοιχα χρειάζεται και πολλή έπαρση, για να φαντάζεται ότι οι Έλληνες θα κάνουν χαρές με το άνοιγμα των ιδιωτικών πανεπιστημίων.

Σε λάθος δρόμο

Διότι μέσα στη δύσκολη καθημερινότητά του ο κόσμος κάπου αντιλαμβάνεται και το δηλώνει στις δημοσκοπήσεις, ότι, παρά την ανάπτυξη περί το 2,2-2,3% πέρσι και φέτος χάρη στην εισροή των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, η χώρα κινείται σε λάθος δρόμο και τα θεμέλια της ελληνικής οικονομίας, αντί να στεριώνουν, αποσαθρώνονται περαιτέρω, όπως έδειξαν η τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ για την Ελλάδα και η Έκθεση του Μηχανισμού Επαγρύπνησης (Alert Mechanism Report – AMR) της Κομισιόν που δημοσιεύτηκαν και οι δύο μέσα στον Δεκέμβριο.

Η έκθεση του ΟΟΣΑ (συζητήθηκε κυρίως λόγω των συστάσεων για μείωση του αφορολόγητου και επιβολή πρόσθετων έμμεσων φόρων) εντόπιζε ως κύριο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας την καθηλωμένη παραγωγικότητα της εργασίας, με ισχυρή απόκλιση μάλιστα από τις υπόλοιπες χώρες της ΕΕ και του ΟΟΣΑ, κυρίως λόγω της μονοκαλλιέργειας του τουρισμού. Πρόσθετε, μάλιστα, ότι η χώρα κινδυνεύει με οικονομική στασιμότητα από το 2027 και μετά (όταν εκλείψουν τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης) και γι’ αυτό σύστησε τα πρόσθετα φορο-μέτρα, για να βγουν παρ’ όλα αυτά τα πρωτογενή πλεονάσματα.

Μεγάλες ανισορροπίες

H τελευταία έκθεση του Μηχανισμού Επαγρύπνησης (Alert Mechanism Report – AMR), που σκοπός της είναι, να εντοπίζει τις «υπερβολικές ανισορροπίες» στις ευρωπαϊκές χώρες και υπό ορισμένες συνθήκες μπορούν να τις βυθίσουν σε μεγάλη κρίση, χτύπησε πάλι προειδοποιητικό καμπανάκι για τη χώρα μας λόγω των υπερβολικών μακροοικονομικών ανισορροπιών της, εστιάζοντας συγκεκριμένα σε πέντε πηγές ανησυχίας:

1. Το πολύ υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών. Η Κομισιόν σημείωσε, ότι, παρά τον περιορισμό του από -7,7% το 2022 σε -6,2% το 2023, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών παραμένει πολύ υψηλό και πάντως πολύ υψηλότερο από τα προ του 2020 επίπεδα (ο ΣΥΡΙΖΑ το είχε αφήσει στο -1,49% του ΑΕΠ). Η αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών αντανακλά το παραγωγικό έλλειμμα της χώρας, καθώς εισάγουμε ακόμη και για να φάμε, αλλά και τις επιλογές της κυβέρνησης Μητσοτάκη, οι οποίες ξεκινούν από την αύξηση των εισαγωγών φυσικού αερίου στο όνομα της «ταχείας απολιγνιτοποίησης» και φτάνουν έως τις επιδοτήσεις στα ηλεκτροδοτούμενα οχήματα και τα πράσινα μέτρα υπέρ των εισαγόμενων εξοπλισμών.
2. Η αρνητική καθαρή διεθνή επενδυτική θέση της χώρας που ανέρχεται στο -140% του ΑΕΠ. Αυτό θα πει, ότι η Ελλάδα είναι καθαρός οφειλέτης και χρωστά στο εξωτερικό το 140% του ΑΕΠ της. Το μέγεθος αυτό είναι το πλέον ενδεικτικό της χαμηλής ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας, συνδέεται με την αδυναμία ή το έλλειμμα αποταμίευσης και δηλώνει, ότι η χώρα ξοδεύει πολύ περισσότερα απ’ όσα παράγει ή με άλλα λόγια ότι δεν υπάρχουν επαρκείς εγχώριες αποταμιεύσεις για τη χρηματοδότηση των απαραίτητων επενδύσεων.
3. Το δημόσιο χρέος που το 2023 ήταν στο 163,9% του ΑΕΠ. Παρότι εμφανίζει πτωτικές τάσεις, σημείωσε η Κομισιόν, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας εξακολουθεί να είναι υπερβολικά μεγάλο και το υψηλότερο της ΕΕ, ενώ η μείωσή του οφείλεται στην ισχυρή αύξηση του ονομαστικού (όχι του πραγματικού) ΑΕΠ (δηλαδή στον πληθωρισμό και όχι στην ανάπτυξη) αλλά και στον περιορισμό των δημόσιων ελλειμμάτων. Η έκθεση προσθέτει, ότι, παρά το ύψος του, το δημόσιο χρέος της Ελλάδας έχει προς το παρόν χαμηλό κόστος εξυπηρέτησης, άρα είναι περιορισμένες οι χρηματοδοτικές ανάγκες για τη χώρα, επειδή κατέχεται κυρίως από τα ευρωπαϊκά κράτη και είναι ρυθμισμένο με ευνοϊκά επιτόκια και μακροπρόθεσμες διάρκειες. Αυτό θα πει, ότι ζούμε ακόμη στην περίοδο χάριτος που εξασφάλισε η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ με τη συμφωνία ρύθμισης του χρέους του 2018. Αυτή όμως τελειώνει το 2032 κι από τη συγκεκριμένη χρονιά υπάρχει ισχυρός κίνδυνος βιωσιμότητας του χρέους (δηλαδή κρίσης χρέους) τονίζει η έκθεση της Κομισιόν.
4. Η μεγάλη αύξηση των τιμών των κατοικιών. Σύμφωνα με την έκθεση, οι τιμές των κατοικιών εκτιμάται ότι είναι «φουσκωμένες» κατά 20% λόγω των σημαντικών ανατιμήσεων κατά 7,6% το 2021, 11,9% το 2022 και 13,8% το 2023. Στο δεύτερο τρίμηνο 2024 σημειώνει, ότι οι τιμές των κατοικιών συνέχισαν την άνοδό τους κατά 9,3% σε ετήσια βάση, αν και δεν έφτασαν τα ιστορικά υψηλά του 2007 (σε πανελλαδικό επίπεδο, διότι στην Αθήνα τα έχουν ξεπεράσει). Το μείζον πρόβλημα, ωστόσο, τονίζει η έκθεση, είναι, ότι από το 2017 η αύξηση στις τιμές ακινήτων έχει ξεπεράσει την αύξηση του εισοδήματος των νοικοκυριών κατά περισσότερο από 20 ποσοστιαίες μονάδες. Πάντως, καταλήγει, δεν φαίνεται επί του παρόντος αυτό το «φούσκωμα» της αγοράς ακινήτων να παράγει κινδύνους για την οικονομία.
5. Η ανεργία που, παρότι μειώθηκε, βρίσκεται στο 11,1% και είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη.

Μαριάννα Τόλια/documentonews.gr