H Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) συνεχίζει να βρίσκεται στην προπαρασκευαστική φάση του ψηφιακού ευρώ με σκοπό «να να το καταστήσει όσο το δυνατόν πιο κοντά στα μετρητά από άποψη προστασίας της ιδιωτικής ζωής, ασφάλειας και προσβασιμότητας».

Τα τελευταία χρόνια, και ιδίως μετά την πανδημία COVID-19, οι ψηφιακές πληρωμές και οι ηλεκτρονικές αγορές έχουν αυξηθεί στη ζώνη του ευρώ, ενώ τα μετρητά έχουν μειωθεί ως συνολικό μερίδιο των πληρωμών από 72% σε 59% μεταξύ 2019 και 2022 και ο αριθμός των τραπεζογραμματίων σε κυκλοφορία μειώθηκε για πρώτη φορά πέρυσι.

Ακολουθώντας αυτή την τάση, τον Οκτώβριο του 2021 η ΕΚΤ ξεκίνησε μια φάση μελέτης σχετικά με τη δυνατότητα έκδοσης του δικού της ψηφιακού νομίσματος κεντρικής τράπεζας (CBDC), του ψηφιακού ευρώ, ώστε να παρέχει μια πρόσθετη μορφή δημόσιου χρήματος στη ζώνη του ευρώ.

Τον Ιούνιο του 2023, η Επιτροπή της ΕΕ πρότεινε το νομικό πλαίσιο που θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο στην ΕΚΤ για να κάνει πραγματικότητα το σχέδιο του ψηφιακού ευρώ – και τώρα εναπόκειται στους Ευρωπαίους νομοθέτες να το οριστικοποιήσουν.

Παρά τις διαβεβαιώσεις όμως αρκετοί ενδιαφερόμενοι φορείς εξακολουθούν να ανησυχούν για τον σχεδιασμό και την αναγκαιότητά του.

Χαρακτηριστικά τα όσα δήλωσε τον Μάρτιο του 2024 ο Γερμανός ευρωβουλευτής Patrick Breyer που προειδοποίησε: «Αυτός ο πόλεμος της ΕΕ κατά των μετρητών θα έχει δυσάρεστες επιπτώσεις! Για χιλιάδες χρόνια, οι κοινωνίες σε όλο τον κόσμο ζούσαν με μετρητά που προστατεύουν την ιδιωτική ζωή. Με τη σταδιακή κατάργηση των μετρητών, υπάρχει η απειλή των αρνητικών επιτοκίων και ο κίνδυνος οι τράπεζες να διακόψουν την προσφορά χρήματος ανά πάσα στιγμή. Η εξάρτηση από τις τράπεζες αυξάνεται με ανησυχητικό ρυθμό. Αυτού του είδους η οικονομική στέρηση των δικαιωμάτων πρέπει να σταματήσει».

Σύμφωνα με το Euronews οι σκανδιναβικές χώρες πρωτοπορούν στην υιοθέτηση ενός μέλλοντος χωρίς συναλλαγές με μετρητά, ενώ χώρες όπως η Αρμενία, η Γεωργία και η Γερμανία υστερούν.

Οι σκανδιναβικές χώρες της Ευρώπης πάνε πολύ πιο γρήγορα προς ένα μέλλον όπου τα μετρητά δε θα χρησιμοποιούνται πλέον στις συναλλαγές από ό,τι η υπόλοιπη Ευρώπη, σύμφωνα με νέα ανάλυση.

Η ανάλυσή τους έδειξε ότι η Νορβηγία είναι η πιο προετοιμασμένη για ένα μέλλον χωρίς μετρητά: έχει έναν από τους χαμηλότερους αριθμούς ΑΤΜ και περίπου το 96% του πληθυσμού κάνει ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές, σύμφωνα με την ανάλυση. Η Φινλανδία και η Δανία έρχονται δεύτερες και τρίτες στην ανάλυση, επειδή διαθέτουν περισσότερα ΑΤΜ από τη Νορβηγία και ελαφρώς λιγότερα τερματικά πληρωμών, αλλά περίπου το ίδιο ποσοστό ανθρώπων που χρησιμοποιούν την ηλεκτρονική τραπεζική.

Οι Κάτω Χώρες, η Σουηδία, η Ισλανδία, η Εσθονία, η Λιθουανία, η Κύπρος και η Ελβετία συμπληρώνουν την πρώτη δεκάδα της ανάλυσης.