Στα καυτά ζητήματα που απασχολούν την αυτοδιοίκηση έδωσε βαρύτητα το ψήφισμα του ετήσιου συνεδρίου της ΚΕΔΕ, η οποία δεν ασχολήθηκε ιδιαίτερα με την… έμπνευση του υπουργού Εσωτερικών για ένα νέο εκλογικό σύστημα.

Πρώτα η επίλυση καυτών ζητημάτων της αυτοδιοικητικής επικαιρότητας και… έπεται η συζήτηση για τον εκλογικό νόμο που θα εφαρμοστεί για πρώτη φορά το 2028. Ετσι θα μπορούσε να συνοψίσει κάποιος το ψήφισμα του ετήσιου συνεδρίου της ΚΕΔΕ, με το οποίο μπαίνουν στο περιθώριο οι προτάσεις του υπουργού Εσωτερικών, Θοδωρή Λιβάνιου, για ένα νέο εκλογικό πλαίσιο ανάδειξης δημοτικών (και περιφερειακών) αρχών.

Οι υπουργικές προτάσεις αιφνιδίασαν τους δημάρχους, ωστόσο δεν κατάφεραν να αλλάξουν την ατζέντα του συνεδρίου. Σύμφωνα με το ψήφισμα, που υπερψηφίστηκε από τις δύο μεγαλύτερες εκ των τριών παρατάξεων που συμμετέχουν στο Δ.Σ. της Ενωσης (δεν υπερψήφισαν οι αιρετοί της «Λαϊκής Συσπείρωσης»), προτεραιότητα για το 2025 αποτελεί μια «ουσιαστική μεταρρύθμιση στο μοντέλο λειτουργίας κράτους και αυτοδιοίκησης», με έμφαση στις αρμοδιότητες και στη χρηματοδότηση των δήμων, ενώ παραπέμπεται «σε δεύτερη φάση η συζήτηση για αλλαγή ή όχι του εκλογικού συστήματος».

Υπενθυμίζεται ότι ο υπουργός Εσωτερικών πρότεινε ένα μοντέλο με έναν εκλογικό γύρο και δυνατότητα δεύτερης επιλογής στο ίδιο ψηφοδέλτιο, με επιχειρήματα την αντιμετώπιση της αποχής στην δεύτερο γύρο (αναφέρθηκε στην αποχή ύψους περίπου 75% στον δεύτερο εκλογικό γύρο του Δήμου Αθηναίων, όπου πέτυχε μια ιστορική ανατροπή ο Χάρης Δούκας) και την εξάλειψη του οικονομικού κόστους. «Ο δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος με καλές προθέσεις» ήταν ένα ενδεικτικό σχόλιο επί των υπουργικών προτάσεων, που ακούστηκε από τον πρώτο αντιπρόεδρο της ΚΕΔΕ, Γρηγόρη Κωνσταντέλλο, στη διάρκεια του συνεδρίου, ενώ ο κ. Δούκας ανέφερε (Real FM 97,8), ότι με τις προτάσεις του υπουργού «μπορεί να βγει δήμαρχος κάποιος, ο οποίος είναι δεύτερη επιλογή για την πλειοψηφία. Και αυτό είναι μια στρέβλωση».

Σε κάθε περίπτωση το γεγονός ότι στο ψήφισμα της ΚΕΔΕ δεν υπάρχει (πέραν της προαναφερθείσας) καμία αναφορά, επί του μοντέλου που προτείνει ο κ. Λιβάνιος, σημαίνει, ότι δεν υπάρχει και καμία διάθεση τοποθέτησης από το ανώτατο συλλογικό όργανο των δημάρχων.

Αντιθέτως, οι διεκδικήσεις της ΚΕΔΕ είναι πολύ συγκεκριμένες σε ζητήματα που απασχολούν την αυτοδιοικητική και πολιτική επικαιρότητα:

● Οικονομικά: Αύξηση της κρατικής χρηματοδότησης (Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι: ΚΑΠ) κατά τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ το 2025. Κάλυψη του υπερβάλλοντος ενεργειακού κόστους Δήμων και Δημοτικών Επιχειρήσεων Υδρευσης-Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ) από τον κρατικό προϋπολογισμό, ώστε να μην μετακυλιστεί στους δημότες.

● Προσωπικό: Επιτάχυνση διαδικασιών ΑΣΕΠ. Υλοποίηση 4ετούς προγράμματος κάλυψης των κενών θέσεων των Δήμων.

● Νερό: Η ΚΕΔΕ εκφράζει την αντίθεσή της στις «αποσπασματικές και μη συνεκτικές» δηλώσεις του υπουργείου Περιβάλλοντος για τη διαχείριση των υδάτων και τις ΔΕΥΑ, μιλώντας για αντίθετες στο Σύνταγμα και την υφιστάμενη νομοθεσία αλλαγές. Επανέρχεται στην πρότασή της για τη λειτουργία «μίας ΔΕΥΑ σε κάθε νομό (ή και δύο όπου κριθεί απαραίτητο, μόνο σε εθελούσια βάση)» και το Διοικητικό Συμβούλιο κάθε νέου σχήματος να ανήκει 100% στην Αυτοδιοίκηση. Για τα νησιά ζητά να παραμείνει το υπάρχον σχήμα, αντιδρώντας στα υπουργικά σχέδια που θέλουν να παραχωρείται η πλειοψηφία των ΔΕΥΑ των νησιών των Κυκλάδων στην ΕΥΔΑΠ.

● Διαχείριση Απορριμμάτων: Κατάργηση του «τέλους ταφής», με την ΚΕΔΕ παράλληλα να επισημαίνει, ότι ο δημόσιος χαρακτήρας του συγκεκριμένου τομέα «είναι συνταγματικά κατοχυρωμένος».

● Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας: Οι Δήμοι και οι τοπικές κοινωνίες να είναι συνομιλητές και συνδιαμορφωτές αποφάσεων, να υπάρξουν σοβαροί περιβαλλοντικοί όροι και κανόνες που θα διασφαλίζουν τις τοπικές παραγωγικές δραστηριότητες.

ΚΕΔΕ: Τι ζητεί η Ένωση με το ψήφισμά της

Το ψήφισµα θα τεθεί το αµέσως προσεχές διάστηµα υπόψη της κυβέρνησης και των πολιτικών κοµµάτων του Κοινοβουλίου, προκειµένου να δροµολογηθούν πολιτικές λύσεις στα µεγάλα προβλήµατα της Αυτοδιοίκησης. Οι αιρετοί συµφώνησαν πως: «Για τα µέλη της ΓΣ της ΚΕ∆Ε αποτελεί προτεραιότητα η υλοποίηση µιας ουσιαστικής µεταρρύθµισης στο µοντέλο λειτουργίας του κράτους και της Αυτοδιοίκησης, εντός του 2025. Με έµφαση σε πρώτη φάση στις αρµοδιότητες, τη χρηµατοδότηση των δήµων, τον ψηφιακό εκσυγχρονισµό και σε δεύτερη φάση τη συζήτηση για αλλαγή ή όχι του εκλογικού συστήµατος».

Ζητούν άµεσα µια «µεταρρύθµιση που θα σηµατοδοτήσει την επανεκκίνηση της Αυτοδιοίκησης, για ισχυρούς δήµους, που θα βρίσκονται διαρκώς δίπλα στους πολίτες».

Ενώ τονίζουν πως: «Η Χάρτα και ο νέος κώδικας της Αυτοδιοίκησης είναι το αναγκαίο αλλά όχι και το µοναδικό βήµα για να αποκτήσουν οι δήµοι τα απαραίτητα θεσµικά εργαλεία, που θα τους επιτρέψουν να ασκήσουν τις συνταγµατικές τους αρµοδιότητες, ώστε να µπει επιτέλους τέλος στην αλληλοεπικάλυψη αρµοδιοτήτων κι ευθυνών µεταξύ όλων των βαθµίδων του κράτους, που προκαλεί καθυστερήσεις και λειτουργεί ανασταλτικά στο να υλοποιούνται χρήσιµα έργα και δράσεις προς όφελος των τοπικών µας κοινωνιών, και προβλήµατα και ταλαιπωρία στην καθηµερινότητα των πολιτών και γίνεται άλλοθι για λάθη και παραλείψεις, που όλοι µας πληρώνουµε ακριβά».

Η πρόταση από πλευράς υπουργείου Εσωτερικών για τις αλλαγές στον τρόπο εκλογής δηµοτικών και περιφερειακών Αρχών ήταν ένα κεφάλαιο του συνεδρίου που συζητήθηκε τόσο εντός των εργασιών όσο και στα «πηγαδάκια» που σχηµατίστηκαν στο περιθώριο αυτού. Πάντως, στα συµπεράσµατα του η ΚΕΔΕ τονίζει: «Το προηγούµενο διάστηµα έγιναν σηµαντικά βήµατα, που καθιστούν σήµερα τους δήµους µας πιο ισχυρούς και πιο αποτελεσµατικούς σε σχέση µε το παρελθόν. Ενισχύθηκε η κυβερνησιµότητα των δήµων µας. Οι νέες αιρετές διοικήσεις, που ανέλαβαν τα καθήκοντά τους από την 1/1/2024, µετά την αλλαγή του εκλογικού συστήµατος µπορούν πλέον να εφαρµόσουν τα προγράµµατά τους».

Οι βασικοί πυλώνες για τις προτεραιότητες που θέτουν οι αιρετοί συνοψίζονται στο ψήφισµα του συνεδρίου και είναι οι εξής:

• Η κατάρτιση του νέου κώδικα και της Χάρτας της Αυτοδιοίκησης, που θα στηρίζεται στην αποκέντρωση, προβλέποντας ένα νέο σύστηµα διοικητικής οργάνωσης της χώρας και της αυτοδιοίκησης, µε ξεκάθαρες αρµοδιότητες για κάθε θεσµό του Κράτους, µε βάση τις αρχές της εγγύτητας, της επικουρικότητας και της αποτελεσµατικότητας.
• Η κατακόρυφη αύξηση των πόρων της Αυτοδιοίκησης, µε περαιτέρω αύξηση των ΚΑΠ, σε εφαρµογή όσων προβλέπει το Σύνταγµα της χώρας και ο ν.3852, για δήµους που θα διαθέτουν λειτουργική αυτοτέλεια και οικονοµική ανεξαρτησία και θα υποστηρίζονται από επαρκείς, θεσµοθετηµένους πόρους.
• Η ενίσχυση των δήµων µε νέο προσωπικό, προκειµένου να µπορούν να ανταποκριθούν στις αρµοδιότητές τους.
• Η ουσιαστική θεσµική και οικονοµική αναβάθµιση της καταστατικής θέσης του αιρετού πολιτικού προσωπικού των Οργανισµών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Ένα από σηµαντικότερα στοιχεία που καθιστούν ιδιαιτέρως επιτυχηµένο το Ετήσιο Τακτικό Συνέδριο της ΚΕΔΕ, πέραν του εξαντλητικού διαλόγου για τα προβλήµατα που αντιµετωπίζει η Αυτοδιοίκηση, είναι το γεγονός ότι συγκέντρωσε όλα τα «φώτα της δηµοσιότητας» µε πολλούς πολιτικούς και εκπροσώπους κοµµάτων να τοποθετούνται από το βήµα. Υπήρξε µεγάλη συµµετοχή από υπουργούς σε διάφορες θεµατικές ενότητες και η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΣ προσήλθε µε προτάσεις για µια πραγµατική µεταρρύθµιση στην Αυτοδιοίκηση.

Στέργιος Ζιαμπάκας/efsyn.gr