Η πλειονότητα των καταναλωτών παρέμεινε στα πράσινα τιμολόγια που προώθησε η κυβέρνηση, αλλά είναι και τα πρώτα που θα πληγούν από την αύξηση στη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος ● Τέλη ΑΔΜΗΕ ώς 35,5 ευρώ τον μήνα θα πληρώνουν τα νοικοκυριά με «έξυπνους μετρητές» κατανάλωσης ρεύματος, δηλαδή χρέωση 4,066 ευρώ τον μήνα ανά KVA.

Ηλεκτρισμένη ατμόσφαιρα στα θερινά τιμολόγια του ηλεκτρικού ρεύματος δημιουργούν, αφ’ ενός η άνοδος κατά περίπου 30% της χονδρεμπορικής τιμής που καταγράφεται τον Μάιο ύστερα από συνεχή πτώση δυόμισι ετών, αφ’ ετέρου οι σχεδιαζόμενες αυξήσεις στις ρυθμιζόμενες χρεώσεις των λογαριασμών.

Οι τελικές χρεώσεις σε πολλά από τα τιμολόγια μπορεί να αυξηθούν έως και κατά 50%, καθώς η πλειονότητα των καταναλωτών παραμένει μπερδεμένη, με τον τρόπο που λειτουργούν τα «χρωματιστά» τιμολόγια που ισχύουν από την 1/1/2024. Τους προηγούμενους μήνες, οι χαμηλές χονδρεμπορικές τιμές επέτρεψαν στα τιμολόγια να κυμανθούν χαμηλά, χωρίς οι εταιρείες ενέργειας να περιορίσουν τα κέρδη τους, αλλά και στην κυβέρνηση να επαίρεται ότι δήθεν εκείνη πέτυχε τη συγκράτηση των τιμών.

Καίριο ρόλο στο κλίμα εφησυχασμού έπαιξε και ο ήπιος φετινός χειμώνας, όμως οι προβλέψεις των μετεωρολόγων για το «θερμότερο καλοκαίρι των τελευταίων χρόνων» επιτείνουν την ανησυχία, καθώς το βάρος του δροσισμού πέφτει ολόκληρο σε συσκευές που λειτουργούν με ηλεκτρισμό, ενώ η θέρμανση μοιράζεται και σε άλλες πηγές ενέργειας.

Η πλειονότητα των καταναλωτών παρέμεινε στα πράσινα τιμολόγια που προώθησε η κυβέρνηση, αλλά είναι και τα πρώτα που θα πληγούν από την αύξηση στη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος. Ελάχιστοι δοκίμασαν τα «κίτρινα», στα οποία η τιμή σε μερικά από αυτά προκύπτει εκ των υστέρων, αν και κάποια εξ αυτών αποδείχθηκαν φτηνότερα. Αρκετοί μπήκαν στα μπλε «σταθερά» τιμολόγια, τα οποία προσφέρουν χαμηλή χρέωση ανά κιλοβατώρα αλλά συνοδεύονται από ένα πολύ υψηλό πάγιο, που τελικά στην πράξη ακυρώνει τις μειωμένες τιμές – ειδικά εάν η κατανάλωση είναι πολύ χαμηλή.

Αναλυτικότερα:

● Στα πράσινα τιμολόγια αλλά και στα κίτρινα, η βασική παράμετρος διαμόρφωσης της ανταγωνιστικής χρέωσης είναι η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος, όπως διαμορφώνεται από το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας ως μέση Τιμή Εκκαθάρισης Αγοράς (ΤΕΑ). Το 2022, όταν οι τιμές ρεύματος εκτοξεύθηκαν, η μέση ΤΕΑ για ολόκληρο το έτος ήταν 283,2 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το 2023, η μέση ΤΕΑ έτους έκλεισε τελικά πολύ χαμηλότερα στα 119 ευρώ. Η πτωτική πορεία συνεχίστηκε με την είσοδο του 2024 καθώς ο μήνας Ιανουάριος έκλεισε στα 94,9 ευρώ, ο Φεβρουάριος έπεσε στα 74,19, ο Μάρτιος στα 66,5 και ο Απρίλιος ακόμη χαμηλότερα, στα 58,97 ευρώ. Αυτή η πτωτική πορεία έχει ήδη ανακοπεί και ο Μάιος κινείται ήδη πάνω από τα 75 ευρώ, με τάση να αγγίξει τα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

● Η αύξηση αυτή ερμηνεύεται και από τον τρόπο που λειτουργεί το Χρηματιστήριο Ενέργειας σε μια αγορά όπως η ελληνική, που αποδεικνύεται «ευάλωτη» σε χειρισμούς που κάνουν οι ηλεκτροπαραγωγοί αξιοποιώντας τις αδυναμίες του συστήματος. Η παραγωγή από φωτοβολταϊκά και ανεμογεννήτριες αυξάνεται αλλά δεν μπορεί να καλύψει τη ζήτηση ορισμένες ώρες (π.χ. βράδυ) και άλλες ώρες περισσεύει καθώς δεν αποθηκεύεται. Η παραγωγή από λιγνίτη έχει μηδενιστεί με συνέπεια να καλύπτονται από τις μονάδες φυσικού αερίου οι ανισορροπίες – η τιμή του οποίου ανεβαίνει διεθνώς.

● Η πλειονότητα των καταναλωτών δεν έχει ενημερωθεί, για τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν τα «χρωματιστά» τιμολόγια, ενώ τα οικονομικά αποτελέσματα των ηλεκτροπαραγωγών στο πρώτο τρίμηνο του 2024 δείχνουν ότι τα κέρδη τους αυξάνονται. Τα εργαλεία σύγκρισης τιμών μάλλον έμειναν σε αχρηστία, όσο οι τιμές γενικότερα έδειχναν να συγκρατούνται. Εάν ξεκινήσει μια θερινή απογείωση τιμών λόγω και της αυξημένης ζήτησης, οι καταναλωτές θα βρεθούν και πάλι απροετοίμαστοι, αλλά αυτό δεν δείχνει να απασχολεί κάποιον στην κυβέρνηση, καθώς οι κάλπες των ευρωεκλογών θα έχουν ήδη «μιλήσει».

● Τη συνολική χρέωση θα επιδεινώσουν ακόμη περισσότερο οι σχεδιαζόμενες αυξήσεις στις μη ανταγωνιστικές και «ρυθμιζόμενες» χρεώσεις, δηλαδή τα τέλη υπέρ του Συστήματος Μεταφοράς (ΑΔΜΗΕ), του Δικτύου Διανομής (ΔΕΔΔΗΕ), τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) και τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΕΤΜΕΑΡ).

● Για τα τέλη ΑΔΜΗΕ, η διοίκηση του Διαχειριστή Μεταφοράς ζητά έγκριση για αύξηση 22,4% στα τέλη που χρεώνονται στα νοικοκυριά, δηλαδή τη χαμηλή τάση χωρίς έξυπνο μετρητή. Η χρέωση αυτή είναι τώρα 8,44 ευρώ ανά μεγαβατώρα κατανάλωσης και ο ΑΔΜΗΕ ζητά να πάει στα 10,33 ευρώ. Ο ΑΔΜΗΕ ζητά αυξήσεις και στη χρέωση ισχύος που αφορά τη Μέση και την Υψηλή Τάση για επιχειρήσεις αλλά τα ποσοστά ανόδου εκεί είναι χαμηλότερα, δηλαδή 10,86% και 7,4%, αντιστοίχως.

● «Κεραμίδα» λόγω των αυξήσεων ΑΔΜΗΕ απειλείται, για όσους αποκτούν «έξυπνους μετρητές» κατανάλωσης ρεύματος, για τους οποίους ο φορέας ζητά χρέωση 4,066 ευρώ τον μήνα ανά KVA. Αυτό σημαίνει, πως για ένα νοικοκυριό με χαμηλή ισχύ 8 KVA, θα προκύπτει έξτρα χρέωση 35,5 ευρώ ανά μήνα!!! Σημειώνεται, ότι για όσους αποκτούν «έξυπνο μετρητή», υπάρχουν τα «πορτοκαλί» τιμολόγια αλλά έως τώρα καμία εταιρεία δεν έχει ανακοινώσει κάτι για την κατηγορία αυτή.

● Αυξήσεις απειλούνται και στις χρεώσεις ΔΕΔΔΗΕ, ειδικά μετά το πρόσθετο κόστος που προκαλεί η μηνιαία καταμέτρηση (αντί ανά 4 μήνες) της κατανάλωσης ρεύματος.

Ελλείμματα

Αντίστοιχες απειλές ισχύουν και για τις χρεώσεις ΥΚΩ και ΕΤΜΕΑΡ, καθώς οι λογαριασμοί που τροφοδοτούνται από τα τέλη αυτά (ΕΛΥΚΩ και ΕΛΑΠΕ) έχουν αδειάσει και καταγράφουν τεράστια ελλείμματα, καθώς τα χρήματα που ήταν εκεί συγκεντρωμένα, καταναλώθηκαν μέσα στο 2023 για να δοθούν οι τεράστιες προεκλογικές επιδοτήσεις και να μην αυξηθούν τότε οι λογαριασμοί.

Άρης Χατζηγεωργίου/efsyn.gr