Τα υψηλά πλεονάσματα, η αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας και ο πληθωρισμός

Επανέρχονται οι δημοσιονομικοί κανόνες για τη χώρα μας από το 2024, κάτι το οποίο αναμένεται να δημιουργήσει συνθήκες ασφυξίας τόσο για τα δημόσια οικονομικά όσο και για τους πολίτες. Άλλωστε, η στάση της κυβέρνησης μετά τις τρεις αποφάσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τις συντάξεις των δικαστών δείχνει, ότι η χώρα εισέρχεται σε μια νέα φάση, κατά την οποία η δημοσιονομική πολιτική διαδραματίζει κομβικό ρόλο στις εξελίξεις.

Το παραπάνω συνεπάγεται, ότι θα υπάρξουν συνθήκες πίεσης, καθώς μειώνονται πολύ οι πιθανότητες για λήψη θετικών μέτρων, σε περίπτωση που χρειαστεί, όπως για παράδειγμα φέτος, με τις καταστροφές από πλημμύρες και πυρκαγιές. Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός συνεχίζει να υφίσταται και οι τιμές να αυξάνονται, κάτι που λειτουργεί προσθετικά με αρνητικό τρόπο για τους πολίτες.

Δεν μπορεί, επίσης, να αποκλειστεί μια πιθανή επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης της ιδιωτικής κατανάλωσης, βασικής συνιστώσας αύξησης του ΑΕΠ, πέρα από το εκτιμώμενο στο προσχέδιο «φρένο» σε σχέση με το τρέχον έτος (από 2,5% σε 1,6%). Η συνεχιζόμενη ακρίβεια φαίνεται ότι έχει «πιέσει» σε πολύ μεγάλο βαθμό τα νοικοκυριά. Το ποσοστό της αποταμίευσης το πρώτο τρίμηνο του 2023, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, είναι -1,4 %. Σε κάθε περίπτωση, ο πληθωρισμός αναμένεται να είναι πάνω από το όριο που έχει θέσει η ΕΚΤ και κατά την επόμενη χρονιά, ενώ το πολύ μεγάλο πρόβλημα εντοπίζεται στα τρόφιμα.

Κλιματική κρίση και Σύμφωνο Σταθερότητας

Παράλληλα, υφίστανται τα ζητήματα της κλιματικής κρίσης, δημιουργώντας υποθετικά σενάρια για το πόσο ενδέχεται να αυξήσουν το οικονομικό κόστος στο μέλλον. Άλλωστε, ο διπλασιασμός του αποθεματικού από τα 300 εκατ. ευρώ πέρυσι στα 600 εκατ. ευρώ φέτος ενδέχεται να μην αποδειχθεί αρκετός στην πορεία του χρόνου.

Βασικό θέμα αποτελεί και η αναμενόμενη απόφαση για το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Οι διαφωνίες μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας έχουν καθυστερήσει τις όποιες αποφάσεις, ωστόσο παραμένει μια εκκρεμότητα, η οποία αναμένεται να επηρεάσει και την Ελλάδα.

Υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα μέχρι το 2028 προβλέπει το ΔΝΤ για την Ελλάδα σύμφωνα με το Fiscal Monitor που έδωσε στη δημοσιότητα. Ειδικότερα, το Ταμείο βλέπει την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος στο 1% φέτος και 2% του χρόνου. Από κει και πέρα, εκτιμά πως θα παραμείνει στο 2% και το 2025 κι έπειτα θα ανέβει στο 2,2% μέχρι και το 2028, κάτι το οποίο δημιουργεί πολύ περιοριστικές συνθήκες για τα επόμενα χρόνια, προκαλώντας το ερώτημα για το τι μέλλει γενέσθαι, δεδομένου ότι η κατάσταση σε ευρωπαϊκό οικονομικό επίπεδο φαίνεται να δυσκολεύει.

Γιάννης Αγουρίδης

avgi.gr