Στην παγκόσμια επιστημονική Κοινότητα ο ομότιμος καθηγητής Νευροεπιστημών Ανδρέας Παπανικολάου* είναι γνωστός τόσο για την πρωτοπόρα ερευνητική του δράση, όσο και για τις σημαντικές δημοσιεύσεις σε θέματα του επαγγελματικού του πεδίου. Μετά την έκδοση δύο εξειδικευμένων βιβλίων του («Λειτουργική Νευροαπεικόνιση», «Εντός και Επέκεινα της Νευροεπιστήμης»), ο Κορίνθιος νευροψυχολόγος – συγγραφέας κυκλοφόρησε και στην Ελλάδα, από τις εκδόσεις GUTENBERG, το βιβλίο του με τίτλο «ΜΥΣΤΙΚΗ ΓΝΩΣΗ» και υπότιτλο ΜΙΑ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΟΥ, ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΟΥ ΚΑΙ ΦΑΡΜΑΚΟΓΕΝΟΥΣ ΜΥΣΤΙΚΙΣΜΟΥ.

Τη σημαντικότητα του έργου αποδεικνύει η επιλογή να ασχοληθούν με το βιβλίο και τον συγγραφέα έγκριτα Μέσα Ενημέρωσης, όπως το Βήμα και Η Εφημερίδα των Συντακτών. Στο Βήμα, σύμφωνα με τον συντάκτη σχετικού άρθρου κ. Θεόδωρο Κωνσταντινίδη, πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Κλινικής Νευροφυσιολογίας, το συγγραφικό πόνημα του Α. Παπανικολάου χαρακτηρίζεται «τολμηρό» γιατί οι περισσότεροι από τους συναδέλφους του επιστήμονες απορρίπτουν εκ των προτέρων τη μυστική γνώση ως ψευδαισθησιακό παράγωγο του ανθρώπινου εγκεφάλου. «Κόντρα» στην επικρατούσα άποψη ο συμπατριώτης μας συγγραφέας καταθέτει τη δική του «θεωρία», σημειώνοντας, παράλληλα , ότι «οι μυστικές εμπειρίες ανήκουν σε μια ιδιαίτερη τάξη παρατύπων μορφών συνειδητότητας διότι διαθέτουν δύο αντιφατικά βασικά χαρακτηριστικά: Πρώτον, λέγεται ότι είναι απολύτως έγκυρες γνώσεις, αλλά, δεύτερον ότι είναι κυριολεκτικώς άφατες, απροσδιόριστες». Πάντως, όπως αναφέρεται στον πρόλογο του άρθρου, που υπογράφει ο κ. Κωνσταντινίδης, δρ. Νευρολόγος, (προσυπογράφοντας προφανώς, τις σκέψεις του συγγραφέα) «η μυστική γνώση δεν αφορά εμπειρίες οραμάτων ούτε παραψυχολογικών φαινομένων, παρά μόνο την κορυφαία εκείνη εμπειρία, η οποία ονομάζεται θεωρία του Ακτίστου φωτός στον χριστιανισμό ή Gottheit στον Meister Eckhart, Βράχμαν στον ινδουισμό, Σατόρι ή Κένσο στον ζεν βουδισμό, Τάο στον Ταοϊσμό…». Οι ίδιοι οι μύστες, βέβαια, είναι απολύτως πεπεισμένοι για το αληθές των εμπειριών τους. Στην Εφημερίδα των Συντακτών, όπου ο κ. Παπανικολάου έδωσε μια ενδιαφέρουσα συνέντευξη, ανάμεσα σε άλλες ερωτήσεις του κ. Σπύρου Μανουσέλη, ο συγγραφέας της «Μυστικής Γνώσης» δέχτηκε και το καίριο ερώτημα «τι διαφοροποιεί τις μυστικές εμπειρίες ενός μύστη από τις εξίσου μυστικές εμπειρίες ενός χρήστη ψυχοτρόπων ουσιών».

Η απάντησή του υπήρξε ιδιαίτερα αποκαλυπτική και αποτελεί μέρος του πυρήνα των όσων θα ήθελε να γνωρίζει ένας μη εξοικειωμένος αναγνώστης: «Η ομοιότητα των μυστικών εμπειριών, ανεξαρτήτως τρόπου αποκτήσεώς τους, προκύπτει από την κοινή τους φαινομενολογία. Συγκεκριμένα, το υποσύνολο των χαρακτηριστικών της μυστικής εμπειρίας, τα οποία μαρτυρούνται από όλους τους μύστες, ανεξαρτήτως των θρησκευτικών ή των μεταφυσικών τους πεποιθήσεων, δηλαδή τα διυποκειμενικώς αξιόπιστα χαρακτηριστικά τα οποία ορίζουν την εμπειρία ως αυθεντικώς μυστική, είναι τα ίδια. Δεν υπάρχει μεταξύ τους κάτι που να διαφοροποιεί τις θρησκευτικές από τις φαρμακογενείς εμπειρίες».

Μέγα πλεονέκτημα του βιβλίου θεωρείται η προσπάθεια του συγγραφέα να προσεγγίσει ένα κυρίως επιστημονικό θέμα με τέτοιο τρόπο ώστε το κείμενο να γίνει αρκούντως προσιτό στο αναγνωστικό κοινό, χωρίς να χάσει τίποτα από την αίγλη που προϋποθέτει το επίπεδο ενός τέτοιου είδους συγγράμματος. Ένα, ωστόσο, είναι το βέβαιο: για πολλά που θα ήθελε να γνωρίζει κάποιος απαιτητικός αναζητητής (γύρω από τον άγνωστο και σκοτεινό κόσμο του ανεξήγητου), θα πάρει τεκμηριωμένες όσο και γοητευτικές απαντήσεις.

Γιάννης Σώκος δημοσιογράφος – επικοινωνιολόγος Επίτιμος Γ. Γ. Ένωσης Συντακτών Επαρχιακού Τύπου
*Ο Ανδρέας Κ. Παπανικολάου είναι ομότιμος καθηγητής Κλινικών Νευροεπιστημών της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Tennessee, πρόεδρος του Κέντρου Εφηρμοσμένων Νευροεπιστημών του Πανεπιστημίου Κύπρου, καθηγητής στην Νευροχειρουργική και Νευρολογική κλινική στο Πανεπιστήμιο του Τέξας – Houston Medical Center, συγγραφέας εκατοντάδων επιστημονικών άρθρων, κ.α. ).