Το σχέδιο αναθεώρησης και «ελαστικοποίησης» του Συμφώνου Σταθερότητας που παρουσιάζει την Τετάρτη η Κομισιόν, μπορεί σε πρώτη ματιά να χαλαρώνει τον ευρωπαϊκό δημοσιονομικό «γύψο» της μνημονιακής και προ Covid περιόδου, στην βάση του όμως δεν είναι αναγκαστικά και πιο ευνοϊκό για την Ελλάδα και τις υπόλοιπες υπερχρεωμένες χώρες της ευρωπεριφέριας.

Η γερμανική πίεση οδήγησε για μια ακόμη φορά την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε ασκήσεις εσωτερικής ισορροπίας και, σύμφωνα τουλάχιστον με τις πληροφορίες που υπάρχουν μέχρι στιγμής, η αυστηρή δημοσιονομική ορθοδοξία δεν εγακαταλείπεται, αλλά απλώς προσαρμόζεται σε πιο ρεαλιστική βάση.

Οι δύο βασικοί άξονες της πρότασης, με βάση το σχέδιο που αναφέρουν ότι έχουν στην κατοχή τους οι Financial Times, είναι η αύξηση του αποδεκτού ορίου για το χρέος στο 90% του ΑΕΠ από το τρέχον 60% του ΑΕΠ και η αναθεώρηση της διαδικασίας παρακολούθησης και τήρησης των δημοσιονομικών στόχων.

Σε πρώτη ανάγνωση η αύξηση του ορίου για το χρέος στο 90% αποτελεί βήμα δημοσιονομικής χαλάρωσης, για χώρες όμως με υπερβολικά υψηλό χρέος όπως η Ελλάδα μπορεί να αποδειχθεί δώρον άδωρον. Και τούτο διότι στο αναθεωρημένο Σύμφωνο που προτείνει η Κομισιόν, καταργείται και ο υφιστάμενος κανόνας, που ορίζει ότι οι χώρες με χρέος πάνω από το όριο είναι υποχρεωμένες να μειώνουν τη διαφορά του χρέους τους από το μέγιστο ανεκτό όριο, κατά το 1/20 κάθε χρόνο.

Αν ληφθεί υπόψιν, ότι η Ελλάδα θα έχει χρέος 169,1% του ΑΕΠ στο τέλος του χρόνου, με βάση το σημερινό Σύμφωνο Σταθερότητας, θα έπρεπε να μειώνει δημοσιονομικά κάθε χρόνο το 1/20 του επιπλέον 109,1% του ΑΕΠ (περίπου 5,5% το χρόνο), ώστε να προσεγγίσει στο τέλος της 20ετίας το 60% του ΑΕΠ. Εάν ο κανόνας αυτός διατηρείτο και μετά την άνοδο του πλαφόν για το χρέος στο 90% η Ελλάδα θα ήταν σημαντικά κερδισμένη, καθώς θα ήταν υποχρεωμένη να μειώνει σε ετήσια βάση το χρέος κατά 3,95% – δηλαδή να παίρνει πολύ λιγότερα δημοσιονομικά μέτρα.

Αντί του «κανόνα 1/20» η πρόταση της Κομισιόν προβλέπει, ότι στις υπερχρεωμένες χώρες θα δίνεται, κατόπιν συμφωνίας με την Επιτροπή, χρονικό περιθώριο τεσσάρων έως επτά ετών για να μειώσουν το χρέος τους σε συγκεκριμένα επίπεδα. Η συμφωνία θα συνοδεύεται από εξίσου συγκεκριμένες δεσμεύσεις και χρονοδιαγράμματα για μεταρρυθμίσεις και δημόσιες επενδύσεις, που θα επικυρώνονται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και στην περίπτωση που δεν τηρούνται, προβλέπεται νέα, αυστηρότερη διαδικασία κυρώσεων και προστίμων.

Οι υπερχρεωμένες χώρες θα δεσμεύονται μεταξύ άλλων σε συγκεκριμένο πλαφόν ετήσιων δημοσίων δαπανών και θα προβλέπεται αυτοματοποιημένος μηχανισμός κυρώσεων, για τα κράτη εκείνα που εμφανίζουν και την πιο ευάλωτη δημοσιονομική εικόνα. Αυτός ο αυτόματος μηχανισμός κυρώσεων εντάχθηκε στην πρόταση της Κομισιόν μετά από απαίτηση της Γερμανίας και μεταξύ άλλων προβλέπει και την παρακράτηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων προς τις χώρες εκείνες που αποτυγχάνουν να συγκρατήσουν τις δαπάνες τους, να μειώσουν το χρέος του στα συμφωνηθέντα επίπεδα και να περιορίσουν τα ελλείμματά τους.

Μαρίνα Αλεξανδρή

tvxs.gr