Στην νομισματική πολιτική όταν το ένα λάθος επιχειρείται να διορθωθεί με ένα ακόμη μεγαλύτερο, προκύπτει υψηλό ρίσκο για όλο το σύστημα (οικονομικό, επιχειρηματικό και χρηματιστηριακό).

Αυτό το υψηλό ρίσκο αναλαμβάνει πλέον η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, επιλέγοντας βίαιο και επιθετικό μοντέλο απόσυρσης ρευστότητας από την αγορά για να αντιμετωπίσει τον ιστορικά υψηλό πληθωρισμό, με τίμημα ακόμη και μια νέα βαθιά ύφεση στην ευρωζώνη.

Με την νέα αύξηση – jumbo των επιτοκίων της, κατά 75 μονάδες βάσης, η ΕΚΤ τείνει πια να ξεπεράσει ακόμη και την αμερικανική Fed στην ένταση της νομισματικής σύσφιξης, παρ΄ότι η πληθωριστική κρίση σε ΗΠΑ και Ευρώπη έχει δομικές διαφορές: στις Ηνωμένες Πολιτείες υπάρχει πληθωρισμός ζήτησης, γεγονός που σημαίνει ότι η οικονομία έχει αντοχές να απορροφήσει την μεγάλη αύξηση του κόστους του χρήματος, ενώ στην Ευρώπη οι αυξήσεις των τιμών τροφοδοτούνται κυρίως από την ενεργειακή κρίση και οι επιθετικές αυξήσεις των επιτοκίων οδηγούν με μαθηματική ακρίβεια σε οικονομική επιβράδυνση και επιδείνωση της κρίσης διαβίωσης.

Παρά το γεγονός αυτό, τα «γεράκια» της ΕΚΤ έβαλαν την σφραγίδα τους στην σημερινή απόφαση, που σηματοδοτεί την τέταρτη αύξηση των ευρωπαϊκών επιτοκίων από τον Ιούλιο μέχρι σήμερα. Ητοι, σε διάστημα μικρότερο των τεσσάρων μηνών η ΕΚΤ έχει αυξήσει τα επιτόκιά της κατά 200 μονάδες βάσης ανεβάζοντάς τα πλέον στο 2%.

Πρόκειται για τον πιο βίαιο κύκλο αύξησης των επιτοκίων στην ιστορία της ΕΚΤ, που, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές, υπαγορεύεται από το αρχικό μεγάλο λάθος της κεντρικής τράπεζας: Από το γεγονός ότι μέχρι τον περσινό χειμώνα η ΕΚΤ υποτιμούσε συστηματικά την απειλή του πληθωρισμού, προεξοφλώντας ότι θα είναι παροδικό φαινόμενο και πλέον αναγκάζεται καθυστερημένα να καταφύγει σε ακραίες πολιτικές για να συγκρατήσει το ανεξέλεγκτο κύμα των ανατιμήσεων.

«Πρόκειται για τον πιο απότομο και επιθετικό κύκλο αύξησης που έχει γίνει ποτέ. Στους δύο προηγούμενους κύκλους αυξήσεων από την έναρξη της νομισματικής ένωσης, η ΕΚΤ χρειάστηκε τουλάχιστον 18 μήνες για να αυξήσει τα επιτόκια συνολικά κατά 200 μονάδες βάσης», επισημαίνει στην ανάλυσή της η ING, προσθέτοντας: «Η ΕΚΤ ξύπνησε πολύ αργά και συνειδητοποίησε ότι, ακόμη και αν ο πληθωρισμός οφείλεται σε παράγοντες από την πλευρά της προσφοράς, ο πολύ υψηλός πληθωρισμός για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα μπορεί να βλάψει την αξιοπιστία μιας κεντρικής τράπεζας και να ανοίξει το έδαφος για σοβαρές δευτερογενείς συνέπειες».

Το τίμημα αυτού του λάθους και της καθυστερημένης αντίδρασης της ΕΚΤ φαίνεται να είναι μια, αναπόδραστη πια, νέα ύφεση στην ευρωζώνη. Διεθνείς τράπεζες όπως η Morgan Stanley και η Goldman Sachs τοποθετούν την έναρξη αυτής της ύφεσης στο τρέχον, τέταρτο τρίμηνο της χρονιάς, ενώ και η ίδια η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ αναγνώρισε σήμερα, ότι υπάρχει «υψηλός κίνδυνος» επιβράδυνσης της οικονομίας, καίτοι τον απέδωσε στον πόλεμο στην Ουκρανία και στις αρνητικές οικονομικές συνθήκες παγκοσμίως.

Για τους πολίτες της ευρωζώνης το πρώτο τίμημα είναι η εκτίναξη του κόστους εξυπηρέτησης των δανείων τους, άρα η περαιτέρω εισοδηματική τους συμπίεση σε μια συγκυρία που ηδη πλήττονται από τον πληθωρισμό-ρεκόρ. Πρακτικά, και στην ελληνική πραγματικότητα, το τίμημα αυτό σημαίνει, πως ήδη για ένα δάνειο 100.000 ευρώ που πριν από τέσσερις μήνες είχε επιτόκιο 3,5% η μηνιαία δόση ανεβαίνει από τα περίπου 500 ευρώ πάνω από τα 620 ευρώ (άρα, σε ετήσια βάση η επιβάρυνση για τον δανειολήπτη αγγίζει τα 1.400 ευρώ).

Μαρίνα Αλεξανδρή

tvxs.gr