Η τελευταία φορά που η απόδοση του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου βρισκόταν πάνω από το 4,5% ήταν το 2017, την εποχή της κυβερνητικής «περιπέτειας» ΣΥΡΙΖΑ.

Έκτοτε ακολουθούσε σταθερή πορεία αποκλιμάκωσης και έπιασε ιστορικά χαμηλά πριν από τις εκλογές του 2019 – λόγω της «προσδοκίας» και της «σταθερότητας» που, όπως έλεγαν τότε τα στελέχη της ΝΔ, γεννούσε η επερχόμενη διακυβέρνηση Μητσοτάκη.

Σήμερα, μετά από τρία χρόνια «σταθερότητας» και κυβέρνησης ΝΔ, το κόστος δανεισμού της χώρας έχει ανέβει στο υψηλότερο επίπεδο της τελευταίας πενταετίας, χθες άγγιξε το 4,6% και το spread έναντι των γερμανικών ομολόγων έφθασε στις 251 μονάδες.

Οι λόγοι αυτής της εκτίναξης είναι δύο: Ο πρώτος είναι η διεθνής συγκυρία – ήτοι, το τοξικό μίγμα της ενεργειακής κρίσης και του ιστορικά υψηλού πληθωρισμού που οδηγεί σε συνεχείς και επιθετικές αυξήσεις επιτοκίων από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες.

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη «σκούπα» ρευστότητας της τελευταίας δεκαετίας, με την πολιτική του ακριβού χρήματος να κορυφώνεται σε ΗΠΑ και Ευρώπη, να δονεί τις αγορές οδηγώντας σε αλλεπάλληλα ρεκόρ τα κόστη του κρατικού δανεισμού και να τροφοδοτεί νέο μπαράζ προβλέψεων για ύφεση και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Απόψε όλα τα βλέμματα στρέφονται στη Fed, που συνεδριάζει από χθες για να αποφασίσει το εύρος της νέας αύξησης των αμερικανικών επιτοκίων. Το βασικό σενάριο των αγορών δείχνει αύξηση κατά 0,75%, οι traders της Wall Street όμως δίνουν και 15% πιθανότητες για μια jumbol εφάπαξ άνοδο των επιτοκίων κατά 100 μονάδες βάσης.

Με δεδομένο ότι η Fed δίνει «γραμμή» σε παγκόσμιο επίπεδο, η αντίστοιχη επόμενη κίνηση της ΕΚΤ είναι δεδομένη και προεξοφλημένη, ενώ έναν επιπλέον λογο για μια επιθεική αύξηση και των ευρωπαϊκών επιτοκίων δίνει η Γερμανία. Στο Βερολίνο ανακοινώθηκε χθες, ότι τον Αύγουστο ο πληθωρισμός χονδρικής έκανε ιστορικό άλμα κατά 45,8% σε ετήσια βάση και κατά 7,9% σε σχέση με τον Ιούλιο.

Η άμεση συνέπεια ήταν, να ανέβει κατακόρυφα το κόστος δανεισμού της Γερμανίας, η οποία μέχρι μόλις πριν από λίγους μήνες είχε αρνητικές αποδόσεις. Χθες, η απόδοση των διετών γερμανικών ομολόγων ανέβηκε στο 1,749% και στο υψηλότερο επίπεδό της από τον Μάιο του 2011, ενώ στην ευρωπεριφέρεια το κόστος δεκαετούς δανεισμού της Ιταλίας εκτινάχθηκε στο 4,23%.

Η απόδοση του ελληνικού 10ετούς ομολόγου κινείτο σταθερό περί το 4,5% – επίπεδο το οποίο πια βρίσκεται στην ζώνη συναγερμού της ΕΚΤ και καθιστά απαγορευτική οποιαδήποτε σκέψη για εξοδο στις αγορές έως το τέλος του χρόνου.

Από το υπουργείο Οικονομικών το μήνυμα που εκπέμπεται, είναι πως το πρόβλημα είναι διεθνές, ότι η έξοδοι στις αγορές δεν είναι αναγκαίες βραχυ-μεσοπρόθεσμα διότι υπάρχουν επαρκή ταμειακά διαθέσιμα και πως, εν τέλει, η εκτόξευση του κόστους δανεισμού δεν συνιστά πρόβλημα, γιατί το προφίλ του ελληνικού χρέους έχει βελτιωθεί και δεν υπάρχουν υψηλές ανάγκες αναχρηματοδότησής του έως το 2030.

Αυτή ωστόσο είναι η μισή αλήθεια, καθώς ο δεύτερος λόγος εκτίναξης του ελληνικού κόστους δανεισμού δεν έχει να κάνει με την διεθνή συγκυρία, αλλά με τις εντεινόμενες ενδείξεις που έχουν οι αγορές για εγχώρια αστάθεια. Αυτός ήταν και ο βασικός λόγος που η Moody’s αποφάσισε την περασμένη Παρασκευή να μην αναβαθμίσει την πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδας προκαλώντας μίνι ψυχρολουσία στην κυβέρνηση και αυτός είναι και ο παράγοντας που πιέζει εξίσου έντονα το κόστος δανεισμού και της Ιταλίας.

Ο φόβος επικράτησης της άκρας δεξιάς στις εκλογές της Κυριακής στην Ιταλία είναι ο βασικός λόγος, που εκτοξεύει τις αποδόσεις των ιταλικών ομολόγων και η προεκλογική παροχολογία και η απειλή πιθανής ακυβερνησίας είναι ο πρόσθετος παράγοντας που επιβαρύνει το κόστος δανεισμού της Ελλάδας. Το πιο προβληματικό για την Αθήνα είναι, πως στην Ιταλία η πολιτική αβεβαιότητα θα έχει άμεση ημερομηνία λήξης, στην Ελλάδα όμως (πλην απροόπτου) υπάρχει προεκλογικός ορίζοντας τουλάχιστον έξι μηνών. Και η παρατεταμένη αστάθεια και αβεβαιότητα είναι το τελευταίο πράγμα που αρέσει στις αγορές.

Μαρίνα Αλεξανδρή

tvxs.gr