Μπορεί η τιμή της βενζίνης να γίνει ο καταλύτης για τον χρόνο των εκλογών;

Υπό προϋποθέσεις μπορεί, είναι η απάντηση που δίνουν κυβερνητικά στελέχη βλέποντας μπροστά τους ένα θολό κι απρόβλεπτο καλοκαίρι κι ένα ακόμη πιο δύσκολο φθινόπωρο.

To μεγάλο «αγκάθι» για την κυβέρνηση είναι ο εγκλωβισμός ανάμεσα στο ράλι των ενεργειακών τιμών και στα περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια, που δεν αφήνουν χώρο για ριζικές παρεμβάσεις ανακούφισης των καταναλωτών (για παρεμβάσεις όπως, για παράδειγμα, η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης).

Η τιμή της βενζίνης οδεύει ήδη προς τα 2,40 ευρώ το λίτρο, ανάσχεση της κούρσας των τιμών δεν διαφαίνεται και η εκτόξευση του κόστους των καυσίμων συμπαρασύρει σε ανατιμήσεις-σοκ όλη την αγορά, από τα είδη διατροφής έως τα ακτοπλοϊκά και αεροπορικά εισιτήρια.

Η τελευταία αυτή παράμετρος εγείρει σκιές και στην κυβερνητική προσδοκία για θερινό κατευνασμό της λαϊκής δυσφορίας μέσα από τα αυξημένα έσοδα του τουρισμού. Διότι ναι μεν οι κρατήσεις προδιαγράφουν μια πολύ καλή σεζόν με θετικό αντίκτυπο στα έσοδα – πρόκειται όμως για κρατήσεις από το εξωτερικό. Για τον εγχώριο τουρισμό οι προσδοκίες δεν είναι υψηλές με δοδομένες τις ανατιμήσεις-ρεκόρ σε ακτοπλοϊκά εισιτήρια και κόστος μετακινήσεων και στην κυβέρνηση γνωρίζουν, πως η απώλεια της δυνατότητας ακόμη και ολιγοήμερων διακοπών δεν είναι ότι καλύτερο για την ψυχολογία ενός εκλογικού σώματος, που ήδη βλέπει το επίπεδο διαβίωσής του να υποβαθμίζεται με οξύτητα.

Γνωρίζουν, επίσης, πως από το φθινόπωρο και πλην θεαματικής ανατροπής στο πολεμικό μέτωπο της Ουκρανίας, η κατάσταση συνολικά στην ευρωπαϊκή οικονομία θα επιδεινωθεί, με όλες τις προβλέψεις να συγκλίνουν σε στασιμοπληθωρισμό και πιθανή νέα ύφεση σε περιβάλλον αυξανόμενων επιτοκίων. Για υπερχρεωμένες χώρες όπως η Ελλάδα, το μίγμα αυτό διαγράφεται τοξικό επαναφέροντας την απειλή ακόμη και νέας κρίσης χρέους.

Προσμετρώντας όλα αυτά τα δεδομένα, στο υπουργείο Οικονομικών αποτελεί πλέον κάθετη θέση, ότι (παρά το νέο κύμα ανατιμήσεων) δεν υπάρχει κανένα περιθώριο μείωσης των φόρων στα καύσιμα. Οι ασκήσεις επί χάρτου δείχνουν, ότι το κόστος ενός τέτοιου μέτρου θα ξεπερνούσε τα 3 δις ευρώ, αντισταθμιστικές πηγές εσόδων δεν υπάρχουν και, ως εκ τούτου το σενάριο που προκρίνεται είναι μόνον η επέκταση του μέτρου του Fuel Pass (ίσως σε λίγο πιο γενναιόδωρη εκδοχή) και το επόμενο τρίμηνο.

Την θέση Σταϊκούρα δεν την συμμερίζονται όλοι στο κυβερνητικό επιτελείο, το ερώτημα όμως είναι, εάν ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα επιλέξει να την παρακάμψει και να πάει σε πολιτική παροχών αναλαμβάνοντας και το ρίσκο μιας οξείας αντίδρασης των αγορών.

Εάν το κάνει, το σενάριο των εκλογών τον Σεπτέμβριο ή τον Οκτώβριο έρχεται πιο κοντά. Όσοι γνωρίζουν όμως το πρωθυπουργικό σκεπτικό, δεν στοιχηματίζουν σε κινήσεις αυξημένου ρίσκου απέναντι στις αγορές. Οι ίδιοι, ωστόσο, δεν αποκλείουν τις πρόωρες κάλπες το φθινόπωρο, με συντηρητικές και στοχευμένες ελαφρύνσεις, εάν συντρέξουν δύο παράγοντες: Εάν η χαλάρωση του καλοκαιριού συγκρατήσει την λαϊκή δυσφοράι σε ελεγχόμενα (δημοσκοπικά) επίπεδα, και εάν δεν συντρέξει ατύχημα όπως οι περσινές καταστροφές πυρκαγιές.

Το δεύτερο σενάριο είναι εκείνο των εκλογών τον Μάρτιο ή τον Απρίλιο και κοντά στο τέλος πια της τετραετίας όπως θα επιθυμούσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Με τον επόμενο χειμώνα, όμως, να προεξοφλείται, ως ένας από τους πιο δύσκολους και απρόβλεπτους που έχει ζήσει η Ευρώπη, μάλλον ούτε ο ίδιος ο πρωθυπουργός γνωρίζει ακόμη, τι συνιστά μεγαλύτερο πολιτικό ρίσκο. Ένας εκλογικός αιφνιδιασμός το φθινόπωρο ή η επένδυση στην «κανονικότητα» και την «πολιτική συνέπεια» σε συνθήκες οικονομίας πολέμου;

Μαρίνα Αλεξανδρή

tvxs.gr