Οσο δεν υπάρχουν καλά νέα από το ουκρανικό μέτωπο, τόσο λιγοστεύουν και τα περιθώρια αισιοδοξίας για το οικονομικό επιτελείο.

Και όσο καθυστερεί η συντονισμένη (εάν και εφόσον υπάρξει) ευρωπαϊκή παρέμβαση για τον ίλιγγο των ενεργειακών τιμών, τόσο εντείνεται και η απειλή μιας γενικευμένης πια κρίσης διαβίωσης σε χώρες με υψηλή εισοδηματική και δημοσιονομική πίεση, όπως η Ελλάδα.

Για την κυβέρνηση η κλιμάκωση της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία και ο παράλληλος οικονομικός πόλεμος που τροφοδοτούν οι δυτικές κυρώσεις, σημαίνει την πλήρη πια ανατροπή του προϋπολογισμού και κάθε οικονομικού σχεδιασμού. Οι τόνοι και μόνο, που χρησιμοποιεί δημόσια πια ο Χρήστος Σταϊκούρας, είναι ενδεικτικοί της πίεσης που υπάρχει, ενώ συνολικά εγκαταλείπεται πια η τακτική των «ενέσεων αισιοδοξίας» και τα κυβερνητικά στελέχη σπεύδουν, το ένα μετά το άλλο, να προειδοποιήσουν για το μέγεθος και την ένταση των προκλήσεων.

Ο ίδιος ο υπουργός Οικονομικών τόνισε, ότι η εικόνα ανθεκτικότητας που επέδειξε μέχρι σήμερα η ελληνική οικονομία «θολώνει από το νέο (παγκόσμιο) περιβάλλον υψηλής αβεβαιότητας και ανασφάλειας. Περιβάλλον», που όπως είπε: «απαιτεί ψυχραιμία, αυτοπεποίθηση, σύνεση και αποφασιστικότητα». Και προειδοποίησε για ακόμη μεγαλύτερη έκρηξη του πληθωρισμού, που ήδη βρίσκεται σε ιστορικά ρεκόρ, λέγοντας ότι «κάθε αύξηση κατά 10% στις τιμές της ενέργειας αυξάνει κατά 0,2 μονάδες τον πληθωρισμό».

Ο υπουργός Ενέργειας Κώστας Σκρέκας είπε, από την πλευρά του, ότι η τιμή του φυσικού αερίου έχει φθάσει πια στα 200 ευρώ ανά MWh, ενώ πριν από δύο μήνες ήταν στα 80 ευρώ και πριν από έναν χρόνο στα 15 ευρώ. Εχει, δηλαδή, αυξηθεί κατά 185 ευρώ μέσα σε έναν χρόνο.

Οι προειδοποιήσεις αυτές έρχονται παράλληλα με το μήνυμα του ΔΝΤ, ότι οι οικονομικές συνέπειες του πολέμου και των κυρώσεων είναι ήδη πολύ σοβαρές και όποια περαιτέρω κλιμάκωση θα σημάνει και κλιμάκωση της οικονομικής ζημιάς. Στις διεθνείς αγορές ήδη η κατάσταση παραπέμπει σε οικονομία πολέμου, πέραν του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, η τιμή του σταριού έχει εκτοξευτεί σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, το κόστος των βασικών μετάλλων εκτροχιάζεται κι η εφοδιαστική αλυσίδα καταρρέει.

Σ’ αυτό το περιβάλλον η ελληνική κυβέρνηση υπόσχεται μεν, όπως είπε ο Χρήστος Σταϊκούρας, «το καλύτερο εφικτό για να περιορίσει τις αρνητικές συνέπειες της ακρίβειας», όμως οι παρεμβάσεις περιορίζονται ουσιαστικά μόνον στην συνέχιση της επιδότησης των λογαριασμών ρεύματος. Όπως τις συνόψισε, δε, ο Χρήστος Σταϊκούρας στην συνέντευξη του στο ΑΠΕ, αποτυπώνονται ως εξής:

• Επιδότηση λογαριασμών ρεύματος και φυσικού αερίου.
• Μείωση του ΕΝΦΙΑ – εκείνη που έχει ήδη ανακοινωθεί – για να στηριχθείτο διαθέσιμο εισόδημα
• Δεύτερη αύξηση του κατώτατου μισθού τον Μάιο («γενναία, αλλά ρεαλιστική» κατά τον υπουργό Οικονομικών)
• «Επιταγή ακρίβειας» – δηλαδή εφάπαξ επίδομα Πάσχα στα πιο αδύναμα κοινωνικά στρώματα.

Και στην κυβέρνηση, ωστόσο, γνωρίζουν, πως οι παρεμβάσεις αυτές δεν επαρκούν για να αντισταθμίσουν το κύμα της ακρίβειας και της νέας εισοδηματικής συμπίεσης, ούτε και για να στηρίξουν τις μέχρι πρότινος υπεραισιόδοξες προβλέψεις για την ανάπτυξη.

Εκτός από το ενεργειακό τσουνάμι μεγάλη πηγή προβληματισμού αποτελούν πια, οι επιπτώσεις που θα έχουν στο εμπόριο οι σφοδρές ανατιμήσεις των σιτηρών και η εφοδιαστική κρίση καθώς και το αποτύπωμα που θα αφήσει ο πόλεμος στον τουρισμό, στον οποίον είχαν στηριχτεί φέτος υψηλές προσδοκίες. Με αυτά τα δεδομένα, η πλήρης αναθεώρηση του προϋπολογισμού θεωρείται απλώς θέμα χρόνου, ενώ όλες οι ελπίδες της κυβέρνησης έχουν εναποτεθεί στην λήψη πανευρωπαϊκών μέτρων.

Η παράταση της ρήτρας ευελιξίας του Συμφώνου Σταθερότητας για έναν ακόμη χρόνo αφήνει μεν κάποια παραπάνω δημοσιονομικά περιθώρια, ωστόσο στο υπουργείο Οικονομικών αναγνωρίζουν, πως μόνον μια απόφαση για κεντρικές ευρωπαϊκές εκταμιεύσεις πόρων μπορεί να δώσει ουσιαστικά εργαλεία στήριξης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.

«Χρειάζεται επειγόντως ένα μικρό σχέδιο Μάρσαλ για την ακρίβεια», λέει χαρακτηριστικά κυβερνητικό στέλεχος, ενώ στο οικονομικό επιτελείο εξακολουθούν να προσβλέπουν και σε μια ευρωπαϊκή απόφαση εξαίρεσης των αμυντικών δαπανών από τον υπολογισμό του χρέους και του ελλείμματος. Θα ήταν όντως μια κίνηση, που θα αποδέσμευε σημαντικό δημοσιονομικό χώρο, παραμένει όμως εξαιρετικά αμφίβολο, το εάν θα προχωρήσει από τις Βρυξέλλες.

Μαρίνα Αλεξανδρή – tvxs.gr