Η εικόνα από τις αγορές παραπέμπει περίπου σε… σοκ και δέος: Η τιμή του πετρελαίου έκανε άλμα 9% και εκτοξεύτηκε στα 106 δολάρια το βαρέλι.

Η Morgan Stanley την βλέπει να ανεβαίνει ακόμη και στα 125 δολάρια μέσα στο επόμενο διάστημα, ενώ το φυσικό αέριο ακολούθησε κι εκείνο με νέο έκρηξη, μετά το κλείσιμο των λιμανιών της Βρετανίας στα ρωσικά πλοία. Η τιμή του αλουμινίου απογειώθηκε σε ιστορικά ρεκόρ και η τιμή του παλλάδιου (που χρησιμοποιείται στους καταλύτες των αυτοκινήτων) έκανε άλμα 10% μέσα σε λίγες ώρες, καθώς η Ρωσία είναι από τους μεγαλύτερους παραγωγούς και των δύο μετάλλων παγκοσμίως. Παραπλεύρως, η χρηματιστηριακή τιμή του σιταριού εκτινάχθηκε κατά 5% και έφθασε στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 14 χρόνων.

Τι σημαίνουν όλα αυτά για την ευρωπαϊκή και μαζί και για την ελληνική οικονομία; Κατ’ αρχάς, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και ο παράλληλος οικονομικός πόλεμος που έφεραν οι σαρωτικές δυτικές κυρώσεις, αλλάζουν άρδην το παγκόσμιο οικονομικό τοπίο. Οι προβλέψεις για μια ακόμη χρονιά θεαματικής ανάπτυξης μετά την πανδημία ακυρώνονται, ακόμη και τραπεζίτες της ΕΚΤ όπως ο Ολι Ρεν προειδοποιούν για κίνδυνο νέας ύφεσης και η Ευρώπη βρίσκεται εγκλωβισμένη ξανά σε συμπληγάδες: Ο πόλεμος του Πούτιν βάζει απότομο φρένο στην ανάπτυξη, ενώ την ίδια ώρα οι ενεργειακές ανατιμήσεις που εκρήγνυνται μετά τις δυτικές κυρώσεις, κάνουν ορατή την πιο μεγάλη απειλή, την απειλή του στασιμοπληθωρισμού.

Για την Ελλάδα η πραγματικότητα αυτή απειλεί, να μεταφραστεί σε νέα οικονομική και κοινωνική κρίση διαρκείας. Στο οικονομικό επιτελείο υπάρχει πολύ σοβαρός προβληματισμός, όπως υπάρχουν ήδη και τέσσερις παραδοχές: Η ανάπτυξη θα είναι χαμηλότερη, ο πληθωρισμός υψηλότερος, θα υπάρξει σοβαρό πλήγμα στις εξαγωγές, καθώς και μη σταθμισμένο ακόμη πλήγμα στον τουρισμό.

Ο Χρήστος Σταϊκούρας έχει ήδη ενημερώσει, κατά τις πληροφορίες, το Μαξίμου, ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα «ψαλιδιστεί» και θα είναι σαφώς χαμηλότερος από το προσδοκώμενο 4,5%,, καθώς επίσης και πως ο πληθωρισμός θα ξεφύγει ακόμη περισσότερο τους επόμενους μήνες. Η διαρροή της Κομισιόν ότι (ανεξαρτήτως της διάρκειας και της έντασης του πολέμου στην Ουκρανία) η ενεργειακή κρίση θα παραταθεί έως το 2023, είναι ενδεικτική για το δύσκολο διάστημα που έπεται.

Επίσης, ο υπουργός Ανάπτυξης Αδωνις Γεωργιάδης έχει ενημερωθεί από τις βιομηχανίες τροφίμων αλλά και από τους επιχειρηματίες των σούπερ μάρκετ, πως έρχεται άμεσα νέο κύμα ανατιμήσεων, από 5% έως 15% σε πρώτη φάση, σε ευρεία σειρά βασικών ειδών. Και, την ίδια ώρα, τόσο στο υπουργείο Ανάπτυξης όσο και στο υπουργείο Οικονομικών αρχίζει να παίρνει πολύ συγκεκριμένο σχήμα και η απειλή που διαμορφώνεται για τα έσοδα τόσο από το μέτωπο των εξαγωγών όσο και από το μέτωπο του τουρισμού.

Ως προς τις εξαγωγές θεωρείται ήδη χαμένη η προσδοκία για επανάληψη του περσινού ρεκόρ των 40 δις ευρώ, λόγω του «παγώματος» των εξαγωγών προς την Ρωσία στο πλαίσιο του αποκλεισμού της με βάση τις δυτικές κυρώσεις. Στον τουρισμό θεωρούνται επίσης «χαμένοι» περίπου 1 εκατομμύριο ρώσοι τουρίστες, μετά το μήνυμα της Μόσχας ότι φέτος θα κατευθύνει όλα της τα ταξιδιωτικά πακέτα προς την Αίγυπτο και την Τουρκία (χώρες οι οποίες δεν έχουν ενταχθεί στον άξονα των κυρώσεων).

Τα μεγέθη και από τις δυο απώλειες δεν είναι συντριπτικά, είναι όμως δύσκολο να αναπληρωθούν και απειλούν να περιορίσουν σημαντικά δύο βασικές πηγές εσόδων με άμεσο αντίκρυσμα στον ρυθμό ανάπτυξης. Είναι, επίσης, μόνον οι πρώτες μετρήσιμες απώλειες από την ουκρανική κρίση, καθώς ουδείς είναι αυτή την στιγμή σε θέση να προβλέψει την τελική έκβαση της σύγκρουσης και των οικονομικών της επιπτώσεων.

Μαρίνα Αλεξανδρή

tvxs.gr