Oι παραγγελίες ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) «πάγωσαν», οι εξαγωγές σιτηρών από την Μαύρη Θάλασσα διακόπηκαν και οι πληρωμές για παραγγελίες εμπορευμάτων από την Ρωσία σταμάτησαν έως ότου, τουλάχιστον, ξεκαθαρίσει, ποια θα είναι η τελική εμβέλεια και οι επιπτώσεις των σαρωτικών δυτικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας.

Το αποτύπωμα αυτού του πρώτου σοκ από την καταιγίδα των κυρώσεων ήταν η νέα εκτίναξη της ευρωπαϊκής τιμής του φυσικού αερίου κατά 36% στα 127 ευρώ ανά MWh, το άλμα του πετρελαίου κατά 3% και η άνοδος της τιμής του ξανά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, καθώς και η έκρηξη της χρηματιστηριακής τιμής του σιταριού: Στο χρηματιστήριο του Σικάγο η τιμή του σιταριού ανέβηκε κατά 6%, σύμφωνα με την ανάλυση της Rabobank η κλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία μπορεί να οδηγήσει αυτή την αύξηση ακόμη και στο 30% και σύμφωνα με την Deutsche Bank ο πλανήτης βιώνει μόνον την αρχή ενός σφοδρού χρηματοοικονομικού πολέμου.

Πρόκειται για έναν πόλεμο στον οποίο η Ελλάδα έχει χαμηλές άμυνες κι ακόμη λιγότερες εναλλακτικές. Κατά τον ίδιο τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομίας για κάθε δέκα ευρώ αύξηση στην τιμή της μεγαβατώρας στο φυσικό αέριο, το ΑΕΠ μειώνεται κατά περίπου 600 εκατομμύρια ευρώ. Κατά την ΕΛΣΤΑΤ επίσης, η νέα έκρηξη του πληθωρισμού είναι κάτι περισσότερο από προδιαγεγραμμένη: Ο δείκτης τιμών παραγωγού στην βιομηχανία τον Φεβρουάριο έκανε άλμα 30,1% – γεγονός, που σημαίνει ότι οι ανατιμήσεις και στην λιανική προδιαγράφονται καταιγιστικές και πως ο πληθωρισμός αυτόν τον μήνα θα κλείσει πολύ πάνω από το 6,2% του Ιανουαρίου.

Το εκρηκτικό αυτό μίγμα δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας στο οικονομικό επιτελείο, παρά το κύμα ευφορίας που επικρατούσε σήμερα στο Μαξίμου, για την έγκριση που έδωσε η Κομισιόν στην εκταμίευση της πρώτης δόσης (3,6 δις ευρώ) από το Ταμείο Ανάκαμψης.

«Τα χρήματα του Ταμείου Ανάκαμψης είναι πολύ ωραία για να επενδύσουμε στο μέλλον, δεν μπορούμε όμως με αυτά, να κλείσουμε τις «τρύπες» στους προϋπολογισμούς των νοικοκυριών από το νέο κύμα των ανατιμήσεων», ήταν το χαρακτηριστικό σχόλιο γαλάζιου βουλευτή. Και ο ίδιος προβληματισμός βαραίνει και το οικονομικό επιτελείο, όπου υπάρχουν ήδη σοβαρές σκέψεις ακόμη και για συμπληρωματικό προϋπολογισμό.

Το πρόβλημα, όπως ομολογείται και από παράγοντες του υπουργείου Οικονομικών, είναι τριπλό για την Ελλάδα – οι ενεργειακές ανατιμήσεις, οι επικείμενες αυξήσεις σε βασικά είδη διατροφής καθώς η χώρας μας αντλεί από την Ρωσία περίπου το 30% των εισαγωγών σιτηρών και το πιθανό πλήγμα στον τουρισμό μετά την εισβολή και τις δραματικές εξελίξεις στην Ουκρανία.

Το μόνο μέτρο ανακούφισης που θεωρείται δεδομένο έως τώρα, είναι η παράταση της επιδότησης των λογαριασμών φυσικού αερίου και ρεύματος και τον Μάρτιο, κι ενδεχομένως και τον Απρίλιο. Η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στα καύσιμα εξακολουθεί να βρίσκεται εκτός τραπεζιού, όχι γιατί δεν το επιτρέπουν οι Βρυξέλλες, αλλά διότι αποτελεί επιλογή της κυβέρνησης. Αφενός έχει εκτιμηθεί, ότι θα δημιουργούσε δημοσιονομική «τρύπα» μειώνοντας τα έσοδα και, αφετέρου, εξακολουθεί να αποτιμάται ως μέτρο που δεν θα ωφελήσει τα χαμηλά και μικρομεσαία στρώματα (κατά την γνωστή εκδοχή Σκυλακάκη).

Εκείνο που απομένει και επανέρχεται στο προσκήνιο, παρ’ ότι το είχε αρχικώς αποκλείσει ο Χρήστος Σταϊκούρας, είναι μια πιθανή, στοχευμένη μείωση του ΦΠΑ σε συγκεκριμένα είδη διατροφής και κατανάλωσης. Και εκεί, ωστόσο, οι κινήσεις δεν θα είναι άμεσες, καθώς το Μαξίμου έχει επενδύσει πολλές προσδοκίες σε ένα «πανευρωπαϊκό σχέδιο στήριξης» για την ενεργειακή κρίση και αναμένει τις αποφάσεις της Ε.Ε.

Πρόσθετο «αγκάθι» όμως γίνεται πλέον και ο τουρισμός, στον οποίο η κυβέρνηση έχει στηρίξει υψηλές προσδοκίες για το καλοκαίρι προεξοφλώντας έσοδα ρεκόρ. Οι κυρώσεις κατά της Μόσχας ωστόσο «κόβουν» ένα μεγάλο πακέτο αφίξεων ρώσων τουριστών (που το 2019, την προηγούμενη χρονιά των ρεκόρ, είχαν φθάσει περίπου τις 650.000), ενώ εάν παραταθεί ο πόλεμος, είναι πιθανό, ότι θα υπάρξει και συνολικό ζήτημα με τις τουριστικές ροές από την βόρεια Ευρώπη ειδικά την άνοιξη.

Μαρίνα Αλεξανδρή

tvxs.gr