Σε κυρίαρχο ζήτημα των καιρών αναδεικνύεται το θέμα των ανισοτήτων, που κατά κοινή ομολογία μετά την πανδημία εμφανίζεται ως το μεγάλο στοίχημα για την επόμενη μέρα. Φτώχεια και ακρίβεια απειλούν τα νοικοκυριά στην Ελλάδα.

Ενεργειακή φτώχεια, δυσκολία κάλυψης καθημερινών αναγκών, απουσία επαρκών δημόσιων δομών υποστήριξης σε ευπαθείς ομάδες, που δίνει χώρο σε φαινόμενα τύπου “Αγίας Σκέπης”, σχολικές και υγειονομικές δομές (δημόσιες – ιδιωτικές) πολλαπλών ταχυτήτων και βέβαια ανισότητα ευκαιριών, εξοντωτική ευελιξία στην εργασία. Αυτές είναι μερικές όψεις, από μια σύγχρονη πραγματικότητα που σχεδόν καθολικά όλοι αναγνωρίζουν για τη μετά Covid-19 εποχή με αφορμή και τις “εξάρσεις” της επικαιρότητας.

Με αφορμή, όμως όλα τούτα, σε μια ολική μεταστροφή στο δημόσιο διάλογο, το “ένοχο” κράτος, στα λόγια πολλών διανοητών και κορυφαίων οικονομολόγων, προτάσσεται ως μοναδική “κιβωτός”.

Έστω κι αν στην Ελλάδα ότι δημόσιο για πολλούς κουβαλάει αμαρτίες και ενοχοποιείται. Όμως η πανδημία, η φτώχεια και οι αποκλεισμοί, που καθημερινές εκφάνσεις τους, συγκινούν συχνά μονοσήμαντα τους μανιώδεις σχολιογράφους των social media, αλλάζουν κι εδώ το αφήγημα. Φέρνουν στο προσκήνιο, ουσιώδη πολιτικά και κοινωνικά διλήμματα. Πέρα από το ηθικό και το νόμιμο κάποιων περιστατικών, αυταπόδεικτα θέτουν σε πρώτο πλάνο, το μείζον ζήτημα των ανισοτήτων, των αναχωμάτων προστασίας αλλά κυρίως των πολιτικών, που θα ακολουθηθούν από δω και μπρος.

Η κυβέρνηση

Μπορεί μέχρι τώρα, με βάση και αναφορές της Κομισιόν, αλλά και όσα έχει τονίσει ο Υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, η Ελλάδα να έχει αποφύγει τα χειρότερα, μέσα από το μεγάλο πρόγραμμα μεταβιβάσεων που έγιναν λόγω πανδημίας, όμως τα δύσκολα είναι μπροστά. Σύμφωνα, συγκεκριμένα, με πρόσφατη μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα έχει την 3η καλύτερη επίδοση στην αποκατάσταση των απωλειών εισοδημάτων. Στη μελέτη της δε για τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης, η Κομισιόν σημειώνει μεν ότι οι πιο ευάλωτοι επλήγησαν από την πανδημία, ωστόσο τα προγράμματα στήριξης αναίρεσαν σε ένα μεγάλο βαθμό τις επιπτώσεις.

Μάλιστα, σύμφωνα με την ίδια μελέτη, που ο κ. Σταϊκούρας κατέθεσε και στα πρακτικά τη Βουλής κατά τη συζήτηση για την πρόταση μομφής, σχεδόν εξουδετέρωσε την απώλεια εισοδήματος του φτωχότερου 20% της εισοδηματικής κατανομής.

Πάντως από δω και μπρος το κύμα ενεργειακής κι όχι μόνο ακρίβειας, που μαστίζει τη χώρα αλλά και πολλές χώρες της ΕΕ, συνολικά βάζει τις “σκληρές” πραγματικότητες στο τραπέζι. Η συγκυρία, άλλωστε, όπως φαίνεται σε καθημερινές καταγραφές στιγμιότυπων οδηγεί στο περιθώριο ένα μεγάλο τμήμα της κοινωνίας, που μόνο με το “κιάλι” βλέπει την “μοναδική ποιότητα ζωής” και των ονειρικών αποδράσεων που ευαγγελίζεται μια “ανέμελη” ελίτ. Και βέβαια εδώ έρχεται η ώρα των πολιτικών αποφάσεων για σειρά θεμάτων, που ξεκινούν από τις σκληρές πραγματικότητες και δη τις δομές πρόνοιας, το ΕΣΥ, το δημόσιο σχολείο και φτάνουν μέχρι την παρέμβαση στην αγορά, την έμμεση φορολογία, (την κατ΄ εξοχήν άδικη) και βέβαια τις κατανομές δαπανών, των δημόσιων επενδύσεων και βέβαια των διαθέσιμων πόρων.

Χαρακτηριστική η αναφορά πριν δύο χρόνια στην DW, με αφορμή την έκθεση της Oxfam η DW του κορυφαίου σερβοαμερικανού καθηγητή Μπράνκο Μιλάνοβιτς, στο Πανεπιστήμιο της Πόλης της Νέας Υόρκης. “Ένας σημαντικός παράγοντας που εντείνει τις ανισότητες, είναι ότι οι ανισότητες μεταδίδονται από τη μια γενιά στην άλλη. Δημιουργείται κατά συνέπεια μια άρχουσα τάξη, η οποία διαχωρίζεται από την υπόλοιπη κοινωνία. Δημιουργείται μια νέα αριστοκρατία”, ανέφερε σχετικά.

Το τι, λοιπόν, θα χαραχθεί ως πολιτική, αναμένεται να κρίνει πολλά, για το αν θα έχουμε και πάλι νεοαπόκληρους σε μια κοινωνία με χάσματα και ανοιγμένες “ψαλίδες”, ανάλογη των μεγάλων και κλασικών μυθιστορηματογράφων τα βιβλία πλέον των οποίων σκονίζουν τις βιβλιοθήκες των άλλοτε μεσοστρωμάτων, που σήμερα βρίσκονται μπροστά σε κίνδυνο έκπτωσης σε μια σκληρή νεοφτώχεια. Στρωμάτων, που παρά την προσπάθεια δεν ταυτίζονται με το όλο αυτό το αφήγημα της “οργιώδους” ανάπτυξης.

Πολιτική κόντρα

Πάντως ήδη στον δημόσιο διάλογο τα ζητήματα αυτά μπαίνουν εμφατικά, έστω και αν δεν καταλαμβάνουν τη θέση που πρέπει. Όπως είπε πριν λίγες μέρες σε ραδιοφωνική του συνέντευξη Στο Κόκκινο και στον Νίκο Ξυδάκη, ο πρώην υπουργός Οικονομικών, Ευκλείδης Τσακαλώτος απαντώντας και στα όσα ο υπουργός Οικονομικών έχει αναφέρει: “Η χώρα μας βιώνει μια τριπλή κρίση: την οικονομική, την υγειονομική και την κλιματική, οι οποίες παράγουν ανισότητες και διευρύνουν την απόσταση μεταξύ των ελίτ με την καθημερινή ζωή των ανθρώπων. Αυτή η απόσταση ήταν ήδη μεγάλη πριν από την εμφάνιση της οικονομικής κρίσης το 2008, αλλά τώρα διευρύνεται ακόμη περισσότερο λόγω της ταχείας ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας από την πανδημία και της επιστροφής της σε εντυπωσιακή ανισότητα και πληθωρισμό”, σημείωσε ο πρώην υπουργός Οικονομικών, προσθέτοντας ότι: “ότι  χειροτερεύει, χειροτερεύει σωρευτικά πάνω σε μια κατάσταση που ήταν ήδη προβληματική και με μεγάλες ανισότητες στην κοινωνία. Το πρόβλημα είναι, ότι η κυβέρνηση δεν κατανοεί τις ανισότητες”, τόνισε ο κ. Τσακαλώτος εστιάζοντας σε θέματα π.χ. στέγασης, προστασίας στην πρόσβαση στην ενέργεια, στις υπηρεσίες υγείας, ακόμα και στην πρόσβαση σε πολιτιστικά αγαθά.

Γιώργος Αλεξάκης

news247.gr