Η πρόταση του Αλέξη Τσίπρα για εκλογή προέδρου από την βάση, είτε ήρθε καθυστερημένα είτε όχι, αιφνιδίασε πολλούς στην Κουμουνδούρου.

Αιφνιδίασε κυρίως τον σκληρό πυρήνα του κόμματος και τα στελέχη της «Ομπρέλας», που πίστευαν πως τέτοιου τύπου («συστημικές» όπως τις χαρακτηρίζουν) κινήσεις, είχαν τεθεί οριστικά εκτός ατζέντας της αριστεράς. Επιπλέον, αιφνιδίασε και όσους πόνταραν (και δεν ήταν λίγοι), στο ότι ο Αλέξης Τσίπρας θα τηρούσε μέχρι τέλους το παιχνίδι των εσωκομματικών ισορροπιών.

Η αλήθεια είναι, όμως, πως η πρόταση Τσίπρα δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Σύμφωνα με τις πληροφορίες συζητείτο επί μήνες σε κλειστές συσκέψεις, ιστορικά στελέχη όπως ο Γιάννης Δραγασάκης ήταν γνώστες των προθέσεών του και, δη με άμεση εμπλοκή, στον σχεδιασμό του νέου μοντέλου, ενώ όσοι συνομιλούσαν μαζί του αποκόμιζαν δύο καθαρά μηνύματα: Ότι ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ αφενός δεν είχε εγκαταλείψει ποτέ το στοίχημα της πραγματικής διεύρυνσης του κόμματος και πως, αφετέρου, αναζητούσε την κίνηση εκείνη, που θα έσπαγε το δημοσκοπικό τέλμα.

Ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας, άλλωστε, στην συνέντευξή του στο ΚΟΝΤΡΑ, συνέδεσε ευθέως την δημοσκοπική στασιμότητα του ΣΥΡΙΖΑ με το ελλιπές μέχρι τώρα εγχείρημα της διεύρυνσης: «Είναι καταγεγραμμένο», είπε, «ένα φαινόμενο υποεκπροσώπησης της δυναμικής του ΣΥΡΙΖΑ στις μετρήσεις, το οποίο ίσως έχει να κάνει με το γεγονός ότι πολλοί ψηφοφόροι, ακόμα, και είναι ένα θέμα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε, δεν αισθάνονται ότι έχουν ταυτιστεί, ότι έχουν την πολιτική ταυτότητα του κόμματος, αλλά το ψηφίζουν εδώ και μια δεκαετία διαδοχικά σε όλες τις εκλογές αναμετρήσεις».

Σ’ αυτό το κάδρο, η μαζική συμμετοχή στις κάλπες για τον νέο πρόεδρο του ΚΙΝΑΛ και το δημοσκοπικό ρεύμα (διογκωμένο ή μη) υπέρ του Νίκου Ανδρουλάκη λειτούργησε προφανώς ως επιταχυντής των εξελίξεων. Και, πλέον, το συνέδριο της 31ης Μαρτίου γίνεται σημείο αναφοράς για εκ βάθρων αλλαγές στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και πεδίο κορύφωσης μιας εσωτερικής σύγκρουσης που φαίνεται ότι θα έχει πολλές, και φορτισμένες, πράξεις.

Τα 11 στελέχη (ανάμεσά τους οι Ευκλείδης Τσακαλώτος, Νίκος Βούτσης, Νίκος Φίλης, Πάνος Σκουρλέτης) που καταψήφισαν την πρόταση Τσίπρα στο Πολιτικό Συμβούλιο, δεν κινούνται, μέχρι στιγμής τουλάχιστον, ως συγκροτημένη ομάδα εσωκομματικής αντιπολίτευσης. Όλοι ωστόσο προέρχονται από την «Ομπρέλα», θέτουν την διαφωνία τους σε βάση ταυτοτικών και αξιακών ζητημάτων για την αριστερά και, παρά τις διαβεβαιώσεις Τσίπρα, βλέπουν μετάλλαξη του ΣΥΡΙΖΑ σε αρχηγικό, συστημικό κόμμα εξουσίας. «Ζηλέψαμε το μοντέλο του Παπανδρέου και του Μητσοτάκη; Με αυτό το μοντέλο θα γίνουμε πιο δημοκρατικοί; Είναι πιο δημοκράτες από εμάς;», ήταν τα χαρακτηριστικά ερωτήματα, που έθεσε στην συνεδρίαση του Πολιτικού Συμβουλίου ο Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο οποίος εξέφρασε και την πλέον κάθετη διαφωνία στην πρόταση Τσίπρα.

Παρά την ένταση των αντιδράσεων, ωστόσο, δεν υπάρχουν προδιαγεγραμμένες εξελίξεις. Το βέβαιο είναι, πως οι «έντεκα» κινούνται ήδη, είτε σε συντονισμό είτε και κατά μόνας, για την συσπείρωση των παραδοσιακών αριστερών πυρήνων του ΣΥΡΙΖΑ. Εχει σημασία όμως εδώ, πως δεν λειτούργησε όλη η «Ομπρέλα» ως μπλοκ (για παράδειγμα, στελέχη όπως η Σία Αναγνωστοπούλου και ο Αριστείδης Μπαλτάς τάχθηκαν με την πλευρά Τσίπρα και προεδρικών). Εχει επίσης σημασία, πως εάν περάσουν στο συνέδριο, οι προτάσεις της Επιτροπής Δραγασάκη για τις αλλαγές στο καταστατικό, μπορούν να φέρουν θεμελιώδεις ανατροπές όχι μόνον στο κόμμα αλλά και στην επόμενη Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ: Το πλαφόν των 12 ετών στην βουλευτική θητεία που προτείνεται, σημαίνει πως κορυφαία στελέχη, τα οποία έχουν ήδη εκλεγεί τρεις ή τέσσερις φορές, μπορεί να βρεθούν εκτός της επόμενης Βουλής.

Πολλά θα κριθούν και στην πραγματική ανταπόκριση που θα βρει το άνοιγμα Τσίπρα στην κοινωνία. Στο εάν, δηλαδή, και πόσοι από τους ψηφοφόρους του ΣΥΡΙΖΑ θα εγγραφούν μέλη του κόμματος, για να ψηφίσουν μετά απ’ ευθείας για πρόεδρο και Κεντρική Επιτροπή. Εδώ, έχει ενδιαφέρον και η πρόταση που κατατέθηκε χθες στην Κεντρική Οργανωτική Επιτροπή Συνεδρίου και προβλέπει, πως, εάν περάσει η πρόταση Τσίπρα από το συνέδριο, τότε θα μπορούν να εγγράφονται νέα μέλη του κόμματος, με πλήρη δικαιώματα, μέχρι και την ημέρα της ανοιχτής ψηφοφορίας για την εκλογή προέδρου και Κεντρικής Επιτροπής.

Μαρίνα Αλεξανδρή

tvxs.gr