Μπορεί ο υπουργός Ανάπτυξης Αδωνις Γεωργιάδης να μην βρίσκει στα σούπερ μάρκετ ακρίβεια (παρά μόνον θαυμαστές που του ζητούν selfies) και μπορεί επίσης η κυβέρνηση να δηλώνει, πως ο πληθωρισμός και η έκρηξη των ενεργειακών τιμών είναι «προσωρινό» φαινόμενο, οι αγορές, οι κεντρικές τράπεζες και οι διεθνείς αναλυτές όμως μάλλον έχουν διαφορετική άποψη.

Η Fed και η ΕΚΤ κλείνουν την χρονιά με άρδην αλλαγή της πολιτικής τους και με μείωση της παροχής ρευστότητας, προκειμένου να ανασχέσουν τον πληθωρισμό, ο ενεργειακός ίλιγγος εκτόξευσε την περασμένη εβδομάδα την τιμή του φυσικού αερίου σε νέο ιστορικό ρεκόρ και η Goldman Sachs προβλέπει, ότι η τιμή του πετρελαίου μπορεί να χτυπήσει ακόμη και τα 100 δολάρια το βαρέλι.

Η τιμή του φυσικού αερίου έχει αυξηθεί ήδη κατά 600% σε σχέση με πέρσι, την περασμένη Δευτέρα έσπασε για πρώτη φορά το φράγμα των 180 ευρώ ανά μεγαβατώρα και η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος στο ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας εκτινάχθηκε πάνω από τα 400 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Για τους έλληνες καταναλωτές και τις ελληνικές επιχειρήσεις αυτό σημαίνει, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσίευσε ο Οικονομικός Ταχυδρόμος, ότι φέτος πλήρωσαν λογαριασμούς ρεύματος συνολικού ύψους 3,9 δις. ευρώ. Οι λογαριασμοί για τους οικιακούς πελάτες όλων των προμηθευτών ήταν φουσκωμένοι κατά 880 εκ. ευρώ, ενώ για τους επαγγελματίες το σύνολο της πρόθεσης επιβάρυνσης εκτιμάται 1,425 δις ευρώ.

Τα νούμερα είναι ιλιγγιώδη και απειλούν να γίνουν ακόμη χειρότερα, εάν επικρατήσει το δυσμενές σενάριο στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αγορά. Με βάση αυτό το σενάριο, όπως το καταγράφει η Capital Economics, εάν κλιμακωθεί η ένταση μεταξύ Ρωσίας-Ουκρανίας και παραταθεί το γεωπολιτικό μπρα ντε φερ για τον αγωγό NordStream2, η τιμή του φυσικού αερίου μπορεί να εκτιναχθεί στα 200 ευρώ ανά μεγαβατώρα και να μείνει εκεί για μεγάλο διάστημα. Σε αυτή την περίπτωση τότε το κόστος του φυσικού αερίου θα έχει αυξηθεί μέσα σε έναν χρόνο κατά 1.100%.

Στο πιο ήπιο σενάριο, εάν δηλαδή εκτονωθούν οι γεωπολιτικές εντάσεις και δεν είναι πολύ βαρύς ο χειμώνας, η Capital Economics βλέπει αποκλιμάκωση της τιμής του φυσικού αερίου στα 25 ευρώ ανά μεγαβατώρα έως τα τέλη του 2022. Σε αυτή την εκδοχή, η ετήσια αύξηση στο κόστος του φυσικού αερίου θα κορυφωθεί κοντά στο 700%, πριν αρχίσει η υποχώρηση.

Ακόμη και αυτή η πιο ήπια εκδοχή ωστόσο το επόμενο τρίμηνο για τους καταναλωτές (νοικοκυριά και επιχειρήσεις) διαγράφεται ασφυκτικό. Τα συμβόλαια φυσικού αερίου για τον Ιανουάριο, τον Φεβρουάριο και τον Μάρτιο δείχνουν διατήρηση των τιμών κοντά στα τρέχοντα επίπεδα ρεκόρ – γεγονός που σημαίνει ότι και στο πρώτο τρίμηνο του 2022 θα υπάρξουν και νέες μεγάλες αυξήσεις στους λογαριασμούς του φυσικού αερίου και του ρεύματος.

Για τα ελληνικά νοικοκυριά η τάση αυτή δείχνει, όπως υπολογίζουν παράγοντες της αγοράς, ότι οι ενεργειακοί λογαριασμοί, ακόμη και μετά τις εκπτώσεις που δίνει η κυβέρνηση, θα είναι αυξημένοι έως τον Μάρτιο κατά 100% έως 150% σε σχέση με πέρσι στην καλύτερη εκδοχή. Εδώ, έχουν αξία και τα στοιχεία της τελευταίας έρευνας του ΣΕΛΠΕ, που δείχνει ότι οι δαπάνες για λογαριασμούς ήδη αναλογούν στο 30% του συνολικού εισοδήματος των ελλήνων καταναλωτών (έναντι 25% που ήταν το αντίστοιχο ποσοστό πέρσι τον Δεκέμβριο). Όπως δείχνει, επίσης, ότι ενώπιον του κύματος της ακρίβειας, ο ένας στους δύο καταναλωτές δηλώνει, πως δεν θα προχωρήσει σε καμία αγορά κατά το επόμενο εξάμηνο.

Μαρίνα Αλεξανδρή

tvxs.gr