Πριν από 15 ημέρες, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης πραγματοποίησε σύσκεψη, στην οποία συμμετείχαν αρμόδιοι από οργανισμούς, φορείς, τράπεζες και εταιρείες, όπου παρουσίασε τις 13 δράσεις-σημεία για την αντιμετώπιση των ηλεκτρονικών απατών.

Μερικές από τις δράσεις διακοπής της αλυσίδας της απάτης και σύλληψης των δραστών της, είναι η δημιουργία ενός Εθνικού Κέντρου Αντιμετώπισης Απάτης (ΕΚΑΑ) με 24ώρη λειτουργία (ΕΛ.ΑΣ., Τράπεζες, Τηλεπικοινωνιακοί πάροχοι, ΑΑΔΕ κ.ά), εθνικής βάσης συλλογής και ανάλυσης δεδομένων οικονομικών εγκλημάτων (Fraud Intelligence), κοινού πρωτοκόλλου έκτακτης ανάγκης για την ανίχνευση απάτης, εθνική ειδοποίηση απάτης (Fraud Alert) μεταξύ όλων των τραπεζών, εθνικού προγράμματος για τα “μουλάρια” μεταφοράς παράνομου χρήματος (Money Mules) μέσω εντοπισμού ύποπτων λογαριασμών, είναι μερικές από τις δράσεις διακοπής της αλυσίδας της απάτης και σύλληψης των δραστών της. Τα μέτρα περιλαμβάνουν την “έξυπνη” καθυστέρηση συναλλαγών υψηλού κινδύνου όταν βγαίνουν… κόκκινες σημαίες, προστασία του θύματος με πρόταση νομοθετική μελέτης για σύστημα επιμερισμού της ζημιάς για την οποία η Τράπεζα της Ελλάδος θα καθορίσει όρια αποζημίωσης και εξαιρέσεις.

Ένα ακόμη μέτρο είναι η πιστοποίηση αναγνώρισης κλήσης κατά το γαλλικό πρότυπο, ώστε να αποτρέπεται η παραποίηση αριθμών ή ονομάτων που παραπέμπουν σε τράπεζα, αστυνομία, δημόσιες υπηρεσίες ακόμη και οικείων προσώπων των υποψήφιων θυμάτων.

Το 11188, ο πενταψήφιος αριθμός της Δίωξης Κυβερνοεγκλήματος έχει προταθεί να μετατραπεί σε αριθμό έκτακτης ανάγκης για απάτες (Fraud Emergency Point), ώστε να γίνει το σύστημα μιας… στάσης για την αναφορά απάτης.

Αυτόματο alert και “μουλάρια”
Σημαντικό μέτρο για την αντιμετώπιση της τηλεφωνικής και ηλεκτρονικής απάτης είναι η διακοπή της σε πραγματικό χρόνο σε κάποιο σημείο της αλυσίδας: κλήση/SMS/e-mail, εξαπάτηση, εντολή πληρωμής, λογαριασμός υποδοχής, money mule, μεταφορά ή ανάληψη, ξέπλυμα. Τα 13 μέτρα, βρίσκονται στο στάδιο της επεξεργασίας, για νομοθετικές ρυθμίσεις απαραίτητες για τη προστασία προσωπικών δεδομένων, και για την διαλειτουργική σύγκλιση και συνεργασία.

Ένα από τα μέτρα είναι η εθνική βάση δεδομένων Fraud Intelligence, δηλαδή η συλλογή και ανάλυση δεδομένων κάθε περιστατικού. Για παράδειγμα αν δηλωθεί ένας IBAN στην Αθήνα και ο ίδιος εμφανιστεί τις επόμενες ημέρες σε Θεσσαλονίκη και άλλες πόλεις της χώρας, το σύστημα θα χτυπάει αυτόματο alert.

Θα δημιουργηθεί ένα κοινό πρωτόκολλο έκτακτης ανάγκης ανίχνευσης της απάτης προκειμένου να παρακαμφθεί ο κυκεώνας επικοινωνιών για την καταγγελία απάτης. Με αυτόν τον τρόπο θα επιχειρηθεί να εκδηλωθούν όλες οι απαιτούμενες ενέργειες σε χρονικό διάστημα 30 λεπτών.

Η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει ένα εθνικό Fraud Alert (ειδοποίηση απάτης) μεταξύ όλων των τραπεζών. Η επαλήθευση δικαιούχου λειτουργεί στην Ελλάδα από τον Οκτώβριο του 2025 και η ΔΙΑΣ λειτουργεί ως τεχνικός ενδιάμεσος για την επαλήθευση ονόματος με IBAN, ωστόσο το επόμενο στάδιο θα είναι η επιβεβαίωση κινδύνου (Verification of Risk). Ένα ακόμη κοινό πρόγραμμα μεταξύ αστυνομίας και τραπεζών θα είναι κατά των Money Mules, των λεγόμενων “μουλαριών” μεταφοράς παράνομου χρήματος. Μέσω αυτού θα εντοπίζονται ύποπτοι λογαριασμοί προκειμένου να ξεκινά άμεσα οικονομική και ποινική έρευνα.

Αποζημιώσεις-“ταυτότητα” τηλεφωνικών αριθμών
Τα μέτρα περιλαμβάνουν την έξυπνη καθυστέρηση συναλλαγών υψηλού κινδύνου, όταν εντοπίζονται red flags στο σύστημα.

Το 7ο μέτρο αντιμετώπισης, είναι ένα ελληνικό μοντέλο προστασίας θυμάτων από APP Fraud, το είδος της απάτης με εξουσιοδοτημένη πληρωμή. Δηλαδή για περιπτώσεις όπου ο πολίτης δεν χάνει απλώς τους κωδικούς του αλλά εξαπατάται από κάποιον που εμφανίζεται ως αστυνομικός, λογιστής, τράπεζα ακόμη και συγγενής του και εγκρίνει το ίδιο το θύμα την πληρωμή.

Σε αυτό το πλαίσιο προτείνεται νομοθετική μελέτη για σύστημα επιμερισμού της ζημίας, με την Τράπεζα της Ελλάδος να καθορίζει τα όρια αποζημίωσης και τις εξαιρέσεις. Παράλληλα προτείνεται εθνικό σύστημα πιστοποίησης Caller ID, κατά το γαλλικό πρότυπο. Όταν ο πάροχος δεν μπορεί να πιστοποιήσει ότι ο αριθμός είναι αυθεντικός, τότε ο αριθμός είτε να μην εμφανίζεται είτε η κλήση να μπλοκάρεται, ανάλογα με τον βαθμό κινδύνου.

Η Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, αναμένεται να δημιουργήσει με συμμετοχή των παρόχων, ένα εθνικό μητρώο ονομάτων αποστολέων. Οι πάροχοι bulk SMS, δηλαδή μαζικής αποστολής sms, πρέπει να γνωρίζουν τον πραγματικό πελάτη τους και να υπάρχουν αυξημένοι έλεγχοι για μαζικές αποστολές.

“Κατάρριψη” κακόβουλων λογισμικών
Ένα από τα μέτρα είναι το Fast Takedown Protocol, το πρωτόκολλο ταχείας αφαίρεσης κακόβουλων λογισμικών. Για επιβεβαιωμένες σελίδες phishing (ψαρέματος στοιχείων), ψεύτικες επενδυτικές πλατφόρμες ή impersonation sites (ιστότοποι παραποίησης) να υπάρχει διαδικασία ταχείας αναφοράς και αφαίρεσης, με τις αναγκαίες δικαστικές εγγυήσεις όπου απαιτούνται. Με αυτόν τον τρόπο όταν εντοπίζεται μία απάτη δεν θα παραμένει ενεργεί για μέρες συλλέγοντας νέα θύματα.

Σε αυτά τα μέτρα περιλαμβάνεται η δημιουργία ειδικής ομάδας για τον εντοπισμό και την ταυτοποίηση Investment και Deepfake Fraud, δηλαδή επενδυτικές απάτες με την χρησιμοποίηση βίντεο και ήχου μέσω τεχνητής νοημοσύνης. Το 13ο μέτρο αφορά τη λειτουργία ασφαλούς τραπεζικής περιήγησης. Οι τράπεζες να προσφέρουν προαιρετικά σε οποιονδήποτε πελάτη επιθυμεί αυξημένη προστασία, όπως χαμηλότερο ημερήσιο όριο ανάληψης, καθυστέρηση μεγάλης πληρωμής προς νέο λογαριασμό.

Αυτή η προσπάθεια αντιμετώπισης των ηλεκτρονικών απατών περιλαμβάνει μια εθνική καμπάνια, σε τηλεοπτικούς σταθμούς, δημόσιες υπηρεσίες και μέσα κοινωνικής δικτύωσης με το μήνυμα: “”Καμία τράπεζα, Αστυνομία ή δημόσια υπηρεσία δεν θα σου ζητήσει κωδικούς για να “σώσει” τα χρήματά σου”…