Η (οριστική, όπως μεταδίδει το Bloomberg) απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να μην εντάξει τα ελληνικά ομόλογα σε κανένα νέο πρόγραμμα συμβατικής ή έκτακτης ποσοτικής χαλάρωσης, σηματοδοτεί το τέλος της εποχής του φθηνού χρήματος.

Και θέτει την κυβέρνηση ενώπιον νέων, σοβαρών προκλήσεων σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, ενώ εκθέτει σοβαρά, όσους προανήγγειλαν ειδικό, ευνοϊκό καθεστώς για την χώρα και μετά τον τερματισμό του έκτακτου προγράμματος της πανδημίας PEPP – ανάμεσά τους και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας.

Σύμφωνα με το Bloomberg, παρ’ ότι οι τελικές αποφάσεις δεν πρόκειται να ανακοινωθούν πριν από τον Φεβρουάριο, έχει ήδη οριστικοποιηθεί, ότι το PEPP, το έκτακτο πρόγραμμα της πανδημίας μέσω του οποίου η ΕΚΤ έχει αγοράσει ελληνικά ομόλογα συνολικής αξίας 35 δις ευρώ, θα τερματιστεί τον Μάρτιο όπως προβλεπόταν, χωρίς να υπάρξει παράταση.

Κατά τις ίδιες πληροφορίες, έχει επίσης αποφασιστεί, πως μετά τον Μάρτιο η Ελλάδα δεν θα ενταχθεί στο τακτικό πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης, το APP, το οποίο θα συνεχιστεί και θα αυξηθεί μεν, αλλά η χώρα μας δεν είναι επιλέξιμη, διότι δεν διαθέτει ακόμη επενδυτική βαθμίδα. Και με βάση τις έγκυρες πηγές που επικαλείται το πρακτορείο, δεν προβλέπεται ούτε κάποιο πρόγραμμα – «γέφυρα» για την Ελλάδα, στο οποίο είχε επενδύσει η κυβέρνηση. Το μόνο που προβλέπεται  (ως «παρηγοριά» για την Αθήνα, όπως γράφει χαρακτηριστικά το Bloomberg), είναι η υιοθέτηση από την ΕΚΤ ενός μοντέλου ευελιξίας στις επανεπενδύσεις των ομολόγων του PEPP.

Αυτό το μοντέλο θα δίνει ιδιαίτερα βαρύτητα στην γεωγραφική κατανομή των αγορών ομολόγων και τον χρόνο στον οποίο θα μπορεί να γίνει rollover, μετακύλιση δηλαδή του χρόνου λήξης των τίτλων που ωριμάζουν.

Πρακτικά, αυτό σημαίνει για την Ελλάδα, ότι από τον Μάρτιο και μετά θα σταματήσει να έχει πρόσβαση στην άφθονη χρηματοδότηση από την ΕΚΤ με μηδενικό κόστος – με μηδενικά, δηλαδή, επιτόκια. Οι επενεπενδύσεις των ομολόγων του PEPP μπορεί να προσφέρουν μια εγγύηση απέναντι σε ενδεχόμενες αναταράξεις στις αγορές, π.χ. έναντι βίαιης εκτίναξης των spreads, σε καμία περίπτωση όμως δεν παρέχουν την τρέχουσα εγγύηση σταθερού και φθηνού δανεισμού προς την Ελλάδα.

Πρόκειται για μια εξέλιξη δυσμενή για την ελληνική οικονομία σε μια φάση υψηλού πληθωρισμού και γενικής στροφής των κεντρικών τραπεζών παγκοσμίως σε πιο σφιχτή νομισματική πολιτική. Κι εάν δεν υπάρξει κάποια ανατροπή έως τον Φεβρουάριο, η Ελλάδα πλέον αντιμετωπίζει μεσοπρόθεσμα αύξηση του κόστους δανεισμού τόσο για το κράτος όσο και για τις επιχειρήσεις. Ειδικά, δε, σε ό,τι αφορά τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις η αύξηση αυτή έρχεται την ώρα, που ήδη έχουν ελάχιστη πρόσβαση στην ρευστότητα.

Πολιτικά, η στροφή της ΕΚΤ εγείρει ερωτήματα για την αισιοδοξία περί «προγράμματος-γέφυρα» που εξέπεμπαν τόσο κυβερνητικά στελέχη, όσο και ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος.

Ο τελευταίος, μάλιστα, όπως υπενθυμίζει το Bloomberg, είχε φθάσει, να αφήνει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο κατ΄εξαίρεσης ένταξης της Ελλάδας στην ποσοτική χαλάρωση, το APP, παρ’ ότι η χώρα δεν διαθέτει επενδυτική βαθμίδα (και δεν προβλέπεται να την ανακτήσει άμεσα).

Μόλις τον Οκτώβριο ο Γιάννης Στουρνάρας μιλώντας επίσης στο Bloomberg άφηνε ανοιχτό «παράθυρο», να συζητηθεί η ένταξη της Ελλάδας στο APP, λόγω της «μεγάλης προόδου» της οικονομίας.

«Είναι αλήθεια, ότι η Ελλάδα δεν έχει ακόμα επενδυτική βαθμίδα, αλλά είμαι σίγουρος, ότι αν δεν είχαμε την πανδημία, η επενδυτική βαθμίδα θα είχε αποκατασταθεί», έλεγε τότε.

Μαρίνα Αλεξανδρή

tvxs.gr