Χωράφια πρώτα, σπίτια μετά: Ξεκινά ο μεγάλος έλεγχος στα ακίνητα, τι αλλάζει με το νέο μητρώο
Γι’ αυτό οι αγροτικές εκτάσεις βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του σχεδιασμού για το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων, καθώς το ημερολόγιο του ΟΣΔΕ και των πληρωμών περιορίζει τα χρονικά περιθώρια.
Σπίτια, εξοχικά, οικόπεδα και τα υπόλοιπα ακίνητα θα ακολουθήσουν σε δεύτερο χρόνο.
Η επιλογή να προηγηθεί η αγροτική γη δεν είναι τυχαία. Η ίδια η ΑΑΔΕ έχει εντάξει στον σχεδιασμό του νέου συστήματος για την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης 2026 την αξιοποίηση δεδομένων του ΜΙΔΑ και του Ελληνικού Κτηματολογίου για ιδιόκτητα, μισθωμένα ή παραχωρημένα αγροτεμάχια. Το νέο Μητρώο προορίζεται έτσι να αποτελέσει έναν ακόμη κρίκο του συστήματος με το οποίο θα ταυτοποιούνται οι εκτάσεις και θα ελέγχεται η σχέση του παραγωγού με τη γη που δηλώνει.
Η κατεύθυνση αυτή δεν ξεκινά από το μηδέν. Οι διασταυρώσεις στοιχείων από διαφορετικές βάσεις έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί για τον έλεγχο αγροτεμαχίων και προηγούμενων πληρωμών.
Το νέο μοντέλο της ΕΑΕ 2026 πηγαίνει ακόμη πιο μακριά: αντί της εκτεταμένης χειροκίνητης καταχώρισης, η αίτηση περνά σε καθοδηγούμενη διαδικασία, αξιοποιώντας στοιχεία που υπάρχουν ήδη σε πληροφοριακά συστήματα δημόσιων φορέων. Όπως αναφέρει ο επίσημος οδηγός της ΑΑΔΕ, στόχος είναι λιγότερες ασυμφωνίες και διορθώσεις μετά την υποβολή.
Το επόμενο βήμα είναι να υπάρχει ακόμη πληρέστερη εικόνα της ιδιοκτησίας και της χρήσης κάθε έκτασης. Δίπλα στο Ε9 και στον ΑΤΑΚ μπαίνουν ο ΚΑΕΚ και το Κτηματολόγιο, τα στοιχεία μίσθωσης ή παραχώρησης και οι γεωχωρικοί έλεγχοι. Στόχος είναι να μπορεί να ελέγχεται όχι μόνο ποια έκταση δηλώνεται, αλλά σε ποιον ανήκει και με ποιο δικαίωμα τη χρησιμοποιεί ο παραγωγός που ζητεί την ενίσχυση.
Το ημερολόγιο των επιδοτήσεων
Το νέο μοντέλο είναι ήδη ορατό στην ΕΑΕ 2026. Η αίτηση υποβάλλεται ψηφιακά μέσω της ΑΑΔΕ και η διαδικασία βασίζεται σε ταυτοποίηση, προσυμπλήρωση στοιχείων από διαθέσιμες πηγές και ελέγχους πριν από την ολοκλήρωση της υποβολής. Η ίδια η ΑΑΔΕ περιγράφει τη φιλοσοφία του νέου συστήματος ως μετάβαση από την εκτεταμένη χειροκίνητη καταχώριση σε μία καθοδηγούμενη και ελεγχόμενη διαδικασία.
Το ημερολόγιο των αιτήσεων και των πληρωμών είναι αυτό που προσδίδει ιδιαίτερη χρονική σημασία στο αγροτικό σκέλος του ΜΙΔΑ. Οι εκτάσεις που συνδέονται με ενισχύσεις μπαίνουν πλέον σε ένα πυκνότερο πλέγμα ταυτοποίησης και διασταυρώσεων, την ώρα που οι σχετικές προθεσμίες τρέχουν.
Η ΑΑΔΕ έχει περιγράψει τον ρόλο που προορίζεται να έχει το ΜΙΔΑ στο νέο σύστημα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει ανακοινώσει ότι έχει ολοκληρωθεί σε όλο του το εύρος η σχετική λειτουργική διασύνδεση. Το αγροτικό σκέλος του νέου Μητρώου βρίσκεται έτσι σε μια κούρσα με το ημερολόγιο των αιτήσεων, των ελέγχων και των πληρωμών.
Ποιοι αγρότες πρέπει να προσέξουν
Περισσότερη προσοχή χρειάζεται από τους παραγωγούς που καλλιεργούν νοικιασμένα ή παραχωρημένα αγροτεμάχια. Στις περιπτώσεις αυτές πρέπει να μπορεί να εξακριβωθεί ποιος είναι ο ιδιοκτήτης, ποιος ο πραγματικός χρήστης της έκτασης και ποια είναι η σχέση που του επιτρέπει να την καλλιεργεί και να τη δηλώνει για ενίσχυση.
Στο ίδιο «ραντάρ» βρίσκονται αγρότες με λανθασμένο ΑΤΑΚ ή ΚΑΕΚ, εκτάσεις που δεν μπορούν να ταυτοποιηθούν σωστά και περιπτώσεις στις οποίες τα στοιχεία του Ε9, του Κτηματολογίου και της αίτησης ενίσχυσης δεν συμφωνούν. Αντίστοιχη προσοχή χρειάζονται οι μισθώσεις και οι παραχωρήσεις γης, καθώς η κατεύθυνση του νέου συστήματος είναι πίσω από κάθε δηλωμένη έκταση να μπορεί να εντοπιστεί ένα συγκεκριμένο και επαληθεύσιμο δικαίωμα χρήσης.
protothema