Στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης βρίσκεται το τελευταίο διάστημα η απομάκρυνση του έφιππου ανδριάντα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη από την Πλατεία Άρεως στην Τρίπολη, με την τοπική κοινωνία και πολιτικά πρόσωπα να εκφράζουν έντονες αντιδράσεις και να ζητούν σαφείς δεσμεύσεις για την επιστροφή του.

Αφορμή αποτέλεσε και η γραπτή απάντηση της Υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη σε ερώτηση του Κυριάκου Βελόπουλου, σύμφωνα με την οποία το γλυπτό, ως έργο νεότερο των 100 ετών (κατασκευής δεκαετίας 1970), δεν έχει χαρακτηριστεί ως μνημείο βάσει του ισχύοντος νόμου και συνεπώς δεν υπάγεται στις αρμοδιότητες του Υπουργείου ως προς τις εργασίες που πραγματοποιήθηκαν. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι η θέση επανατοποθέτησής του θα εξεταστεί λόγω της εγγύτητας με το χαρακτηρισμένο ως μνημείο Δικαστικό Μέγαρο Τρίπολης.

Η τοποθέτηση αυτή φαίνεται να εντείνει, αντί να κατευνάζει, τις ανησυχίες.

Η περιφερειακή σύμβουλος Ντίνα Νικολάκου, με δημόσια παρέμβασή της, στέλνει σαφές μήνυμα προς την πολιτική ηγεσία:
«Η αξιότιμη κυρία Μενδώνη θα πρέπει να καταλάβει ότι το άγαλμα του Κολοκοτρώνη θα επιστρέψει, μετά την απαραίτητη συντήρηση, στην Πλατεία Άρεως στην Τρίπολη, εκεί που βρίσκονται τα οστά του Γέρου του Μοριά».

Μάλιστα, υιοθετώντας ιδιαίτερα αιχμηρό τόνο, προσθέτει:
«Αν δεν το καταλάβει… “μολών λαβέ” κυρία Υπουργέ!».

Παράλληλα, υπενθυμίζει προηγούμενη τοποθέτησή της στο Περιφερειακό Συμβούλιο, σημειώνοντας:
«Όταν έλεγα, με αφορμή τη συνεχιζόμενη υποβάθμιση της Αρκαδίας, ότι στο τέλος θα πάρουν και τον Κολοκοτρώνη από την Τρίπολη, δεν φανταζόμουν ποτέ ότι αυτή η μεταφορική μου έκφραση θα υπήρχε περίπτωση να γίνει κυριολεκτική».

Στο ίδιο κλίμα, η παράταξη «Πρώτα η Πελοπόννησος», μέσω του επικεφαλής της Μανώλη Μάκαρη και του Γεώργιου Φαράντου, αναδεικνύει τη βαθύτερη διάσταση του ζητήματος, τονίζοντας ότι:
«Ο Γέρος του Μοριά δεν είναι “απλό μέταλλο” – ανήκει στην ιστορική του ρίζα, στην Τρίπολη».

Περιγράφοντας την εικόνα της πόλης χωρίς το εμβληματικό άγαλμα, σημειώνουν χαρακτηριστικά:
«Η Πλατεία Άρεως μοιάζει άδεια, βουβή και ορφανή».

Όπως υπογραμμίζουν, η απουσία του ανδριάντα δεν αποτελεί απλώς μια αλλαγή στον δημόσιο χώρο:
«Η απουσία του έφιππου ανδριάντα του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη έχει αφήσει ένα τεράστιο συναισθηματικό κενό στην ψυχή της Τρίπολης και στην καρδιά κάθε Πελοποννήσιου».

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συμβολική σημασία του μνημείου:
«Για όλους εμάς, το άγαλμα αυτό δεν ήταν ποτέ ένα απλό διακοσμητικό στοιχείο του αστικού τοπίου. Είναι το ιερό σύμβολο της ελευθερίας μας, ο άγρυπνος φρουρός που στέκει υπερήφανα πάνω από τα οστά του Ελευθερωτή του Έθνους».

Την ίδια στιγμή, εκφράζονται σοβαρές επιφυλάξεις για το μέλλον του:
«Οι φόβοι της τοπικής κοινωνίας για το αν και πού ακριβώς θα επιστρέψει ο Γέρος του Μοριά μετά την απόσπασή του όχι μόνο παραμένουν ζωντανοί, αλλά θεριεύουν μέρα με τη μέρα».

Ασκώντας κριτική στην επίσημη απάντηση του Υπουργείου Πολιτισμού, επισημαίνουν:
«Η προσπάθεια υποβάθμισης του ανδριάντα σε ένα απλό γλυπτό “νεότερο των 100 ετών” αποτελεί μια ψυχρή, τεχνοκρατική δικαιολογία που προσβάλλει την ιστορική μας συνείδηση».

Και προσθέτουν με νόημα:
«Η ιερότητα ενός μνημείου δεν μετριέται με την ημερομηνία χύτευσης του χαλκού, αλλά με το ειδικό βάρος της Ιστορίας που εκπροσωπεί και με τον σεβασμό στα λείψανα που στεγάζει η βάση του».

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στην αντίφαση που, όπως υποστηρίζουν, προκύπτει από τη στάση των αρμοδίων:
«Είναι βαθύτατα οξύμωρο το Υπουργείο Πολιτισμού να “νίπτει τας χείρας του”, απαλλάσσοντας τον εαυτό του από την ευθύνη προστασίας του αγάλματος, αλλά την ίδια στιγμή να κρατάει “όμηρο” την επιστροφή του, απαιτώντας να εγκρίνει τη θέση επανατοποθέτησης στην πλατεία».

Καταλήγοντας, θέτουν ξεκάθαρο αίτημα:
«Απαιτούμε τη ρητή δέσμευση όλων των αρμοδίων για την άμεση, διαφανή και απόλυτα ασφαλή επιστροφή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην ιστορική του βάση, ακριβώς στο σημείο που ανήκει».

Το ζήτημα πλέον ξεπερνά τα όρια μιας τεχνικής παρέμβασης και αγγίζει τον πυρήνα της ιστορικής μνήμης και της ταυτότητας της περιοχής, με την κοινωνία της Τρίπολης να αναμένει ξεκάθαρες απαντήσεις και, κυρίως, πράξεις.