Με μια καθαρή και μετρημένη τοποθέτηση  για τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, ο Δήμαρχος Ξυλοκάστρου–Ευρωστίνης, Βλάσης Τσιώτος, ανέδειξε το μείζον ζήτημα που –όπως υποστηρίζει– δεν αποτυπώνεται επαρκώς στο νομοσχέδιο: την οικονομική βιωσιμότητα των δήμων.

Παρά τον διάλογο που έχει ανοίξει για τη διεύρυνση αρμοδιοτήτων, τη λειτουργία των υπηρεσιών και τις νέες υποχρεώσεις που αναλαμβάνουν οι ΟΤΑ, ο δήμαρχος επισημαίνει ότι το μεγαλύτερο πρόβλημα παραμένει ένα: οι αρμοδιότητες αυξάνονται, οι πόροι όχι.

«Νέες αρμοδιότητες, μηδενικοί πόροι» – Μια παλιά ελληνική κακοδαιμονία

Όπως τόνισε, οι δήμοι «διαχρονικά φορτώνονται» με νέες ευθύνες χωρίς καμία πρόβλεψη για τους αναγκαίους πόρους. Έφερε μάλιστα ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για την πραγματική κατάσταση των οικονομικών:
ο Δήμος Ξυλοκάστρου–Ευρωστίνης λαμβάνει σήμερα μόλις 280.000 ευρώ για αναγκαία έργα, ποσό που αντιστοιχεί σε… 2 χιλιόμετρα ασφαλτόστρωσης.

«Πώς μπορούν οι δήμοι να ανταποκριθούν;» διερωτάται.
Με αυτή τη χρηματοδότηση, η Τοπική Αυτοδιοίκηση καλείται να υλοποιήσει έργα υποδομής, να αντιμετωπίσει καθημερινά προβλήματα και να απαντήσει στη δίκαιη δυσαρέσκεια των πολιτών.

«Δεν μπορούμε να είμαστε τα αμορτισέρ της εκάστοτε κυβέρνησης»

Ο δήμαρχος υπήρξε σαφής:
Οι δήμοι δεν μπορούν να λειτουργούν ως απορροφητήρες πίεσης – «αμορτισέρ», όπως χαρακτηριστικά είπε – για τις αποφάσεις κάθε κυβέρνησης, την ώρα που οι πολίτες στρέφονται προς τις δημοτικές αρχές ζητώντας λύσεις για ζητήματα που απαιτούν χρηματοδοτήσεις, τεχνογνωσία και εργαλεία που πολλές φορές δεν υπάρχουν.

Αυτοδιοίκηση ή ετεροδιοίκηση; Το μεγάλο ζητούμενο

Ο δήμαρχος έθιξε επίσης ένα βαθύτερο θεσμικό πρόβλημα:
την «αίσθηση ετεροδιοίκησης», όπου οι αποφάσεις για τους δήμους λαμβάνονται κεντρικά, χωρίς ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των τοπικών αρχών.

Αναφέρθηκε σε κρίσιμους τομείς όπου οι δήμοι καλούνται να λειτουργήσουν χωρίς επαρκή μέσα:

• ενεργειακή διαχείριση,

• κατασκευή φωτοβολταϊκών έργων,

• συγκράτηση του κόστους απορριμμάτων,

• διοίκηση ανταποδοτικών υπηρεσιών.

«Δεν γίνεται οι δήμαρχοι να είναι μαθητευόμενοι μάγοι», σημείωσε, χωρίς τις πλήρεις δυνατότητες να διαχειριστούν τις μεγάλες προκλήσεις που φέρνει η εποχή.

Ανοιχτός δίαυλος επικοινωνίας με το Υπουργείο

Παρά την κριτική, ο δήμαρχος αναγνώρισε ότι ο αρμόδιος υπουργός, κ. Λιβάνιος, γνωρίζει σε βάθος το αντικείμενο της Αυτοδιοίκησης και υπάρχει δυνατότητα ουσιαστικής συζήτησης – κάτι που, όπως είπε, «δεν ήταν πάντα αυτονόητο».

Η συνεννόηση αυτή, όμως, δεν αρκεί από μόνη της να λύσει το πρόβλημα των πόρων.

Η δήλωσή του καταλήγει με ένα ξεκάθαρο μήνυμα:

«Οι Δήμοι είναι ο πυρήνας της Δημοκρατίας μας. Αν θέλουμε ουσιαστική Αυτοδιοίκηση, τότε οι αρμοδιότητες πρέπει επιτέλους να συνοδεύονται από τους αναγκαίους πόρους.»

Ένα μήνυμα που συνοψίζει το πάγιο αίτημα των δήμων εδώ και δεκαετίες:
Αν η Αυτοδιοίκηση είναι η πρώτη γραμμή της Δημοκρατίας, δεν μπορεί να παραμένει ο τελευταίος κρίκος της χρηματοδότησης.

Η ΔΗΛΩΣΗ ΤΟΥ Κ. ΤΣΙΩΤΟΥ

Συζητώντας για τον νέο Κώδικα Αυτοδιοίκησης, αυτό που εξακολουθεί να με προβληματίζει είναι αυτό που δεν γράφεται στον νόμο: η οικονομική βιωσιμότητα των Δήμων.

Οι Δήμοι διαχρονικά φορτώνονται με νέες αρμοδιότητες χωρίς τους αντίστοιχους πόρους. Για τον Δήμο Ξυλοκάστρου–Ευρωστίνης, η χρηματοδότηση για αναγκαία έργα είναι σήμερα 280.000 ευρώ, που αντιστοιχούν σε μόλις 2 χλμ. ασφαλτόστρωσης.

Με αυτά τα δεδομένα, οι Δήμαρχοι δεν μπορούμε να είμαστε τα «αμορτισέρ» της εκάστοτε κυβέρνησης, την ώρα που ακούμε καθημερινά τη δικαιολογημένη γκρίνια των δημοτών μας και πολλές φορές δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα παραπάνω.

Ο Υπουργός κ. Λιβάνιος γνωρίζει την Αυτοδιοίκηση και τουλάχιστον μπορούμε να μιλάμε ανοιχτά μαζί του, κάτι που δεν ήταν πάντα αυτονόητο.

Η Αυτοδιοίκηση σημαίνει ότι διοικώ τον εαυτό μου. Κι όμως, συχνά έχουμε την αίσθηση μιας ετεροδιοίκησης: άλλοι αποφασίζουν για εμάς, χωρίς εμάς. Δεν γίνεται οι Δήμαρχοι να είναι «μαθητευόμενοι μάγοι», χωρίς τα εργαλεία για να διαχειριστούν την ενέργεια, να υλοποιήσουν ένα φωτοβολταϊκό έργο, ή να συγκρατήσουν το κόστος διαχείρισης απορριμμάτων, που οδηγεί σε αυξήσεις στα ανταποδοτικά τέλη.

Οι Δήμοι είναι ο πυρήνας της Δημοκρατίας μας. Αν θέλουμε ουσιαστική Αυτοδιοίκηση, πρέπει επιτέλους οι αρμοδιότητες να συνοδεύονται από τους αναγκαίους πόρους