Η εικόνα ενός παιδιού του δημοτικού με κινητό τηλέφωνο στο χέρι έχει γίνει πλέον συνηθισμένη. Όμως, πόσο αθώα είναι πραγματικά αυτή η συνήθεια; Μια νέα εκτεταμένη επιστημονική έρευνα στις Ηνωμένες Πολιτείες έρχεται να σημάνει «καμπανάκι», δείχνοντας ότι η πρώιμη χρήση smartphone μπορεί να αφήσει βαθύτερο αποτύπωμα στην υγεία των παιδιών απ’ όσο νομίζουμε.

Τι δείχνει η έρευνα

Η μελέτη, που πραγματοποιήθηκε από κορυφαία πανεπιστημιακά και παιδιατρικά ιδρύματα (μεταξύ αυτών το Παιδιατρικό Νοσοκομείο Φιλαδέλφειας και το Πανεπιστήμιο Κολούμπια), ανέλυσε στοιχεία από περισσότερους από 10.000 εφήβους στο πλαίσιο της μεγάλης έρευνας ABCD. Πρόκειται για το μεγαλύτερο πρόγραμμα που εξετάζει τη μακροχρόνια ανάπτυξη του παιδικού εγκεφάλου.

Τα συμπεράσματα ήταν σαφή:
όσο μικρότερη είναι η ηλικία απόκτησης κινητού, τόσο υψηλότερος είναι ο κίνδυνος για προβλήματα ψυχικής και σωματικής υγείας.

Ποιες επιπτώσεις εντοπίστηκαν

Οι ερευνητές παρατήρησαν ότι παιδιά που απέκτησαν κινητό στα 10–12 τους χρόνια είχαν περισσότερες πιθανότητες:

• να κοιμούνται λιγότερες ώρες

• να εμφανίσουν συμπτώματα κατάθλιψης

• να παρουσιάσουν αυξημένο βάρος και δείκτες παχυσαρκίας

Το ενδιαφέρον είναι ότι η έρευνα δεν εξέτασε καν το πώς τα παιδιά χρησιμοποιούσαν το κινητό. Μόνο η κατοχή της συσκευής σε τόσο μικρή ηλικία φάνηκε αρκετή για να συνδέεται με αρνητικούς δείκτες υγείας.

Γιατί επηρεάζει τόσο η πρώιμη χρήση;

Σύμφωνα με τους ειδικούς, η συνεχής σύνδεση με μια οθόνη προκαλεί:

• διακοπή του ύπνου λόγω ειδοποιήσεων και υπερδιέγερσης

• μειωμένη φυσική δραστηριότητα

• υπερέκθεση σε κοινωνικά δίκτυα, που επιβαρύνουν την ψυχολογία των παιδιών

• δυσκολία συγκέντρωσης και διαχείρισης χρόνου

Με άλλα λόγια, το κινητό λειτουργεί ως ένας πολυπαράγοντας που επηρεάζει την καθημερινότητα σε πολλά επίπεδα.

Τα θετικά που δεν πρέπει να αγνοούμε

Παρά τους κινδύνους, οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι τα smartphones δεν είναι από τη φύση τους «κακά». Αντιθέτως, μπορούν:

• να λειτουργήσουν ως εργαλείο μάθησης

• να ενισχύσουν την επικοινωνία με φίλους

• να προσφέρουν αίσθηση ασφάλειας στην οικογένεια

Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι το κινητό καθαυτό, αλλά το πότε και υπό ποιες συνθήκες μπαίνει στη ζωή του παιδιού.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

Οι ειδικοί προτείνουν:

• να καθυστερεί, όσο γίνεται, η απόκτηση προσωπικού smartphone

• να υπάρχουν αυστηρά όρια χρήσης, ιδιαίτερα πριν τον ύπνο

• να συζητιούνται ανοιχτά οι κίνδυνοι των social media

• να περιορίζεται η χρήση κατά τη διάρκεια του σχολείου και της μελέτης

Η έρευνα καταλήγει στο ότι ένα κινητό σε ηλικίες κάτω των 12 δεν είναι απλώς «μια συσκευή». Είναι ένας παράγοντας με μετρήσιμο αποτύπωμα στην υγεία, τον ύπνο και την ψυχολογία των παιδιών.