Σε ηλικία 88 ετών ο Σερ Άντονι Χόπκινς παραμένει ένας από τους πιο εμβληματικούς ηθοποιούς της εποχής του και ένας άνθρωπος που στοχάζεται με συγκλονιστική διαύγεια πάνω στη ζωή, την τέχνη και τα λάθη του.

«Δεν μπορώ να πάρω καμία πίστωση για την επιτυχία μου. Δεν την προγραμμάτισα ποτέ. Κάθε πρωί ξυπνάω και λέω: “Γεια σου, είμαι ακόμα εδώ” κι ακόμα δεν το καταλαβαίνω», λέει ο διπλός βραβευμένος με Όσκαρ ηθοποιός σε συνέντευξή του στο BBC, με αφορμή την αυτοβιογραφία του We Did OK, Kid.

Ο Χόπκινς, που μας έχει χαρίσει ρόλους-σταθμούς όπως τον δόκτορα Χάνιμπαλ Λέκτερ στη «Σιωπή των Αμνών» και τον πατέρα με άνοια στο The Father, υποδέχτηκε το συνεργείο του BBC σε ένα ξενοδοχείο του Μπέβερλι Χιλς. Εκεί, καθισμένος στο πιάνο του, έπαιξε ένα μελαγχολικό κομμάτι, που ονόμασε «Goodbye» — μια σύντομη στιγμή ιδιωτικής συγκίνησης που θύμιζε, γιατί παραμένει μια από τις πιο πολυδιάστατες καλλιτεχνικές μορφές του 20ού και 21ου αιώνα.

«Ένα θαύμα το ότι υπάρχουμε»

«Είναι θαύμα να είσαι ζωντανός», λέει με ήρεμη φωνή. «Με συναρπάζει η πολυπλοκότητα των ανθρώπων. Πώς μπορούμε να γεννήσουμε Μπετόβεν και Μπαχ — και ταυτόχρονα το Τρεμπλίνκα και το Άουσβιτς;».

Η φράση του συμπυκνώνει το μυστικό της ερμηνευτικής του δύναμης: τη βαθιά κατανόηση της διττής φύσης του ανθρώπου. Αυτή που έκανε τον Χάνιμπαλ Λέκτερ τόσο ανατριχιαστικά ανθρώπινο, τον μπάτλερ του The Remains of the Day τόσο ευγενικά σιωπηλό και τον Νίξον τόσο αληθινά εύθραυστο.

Ο Χόπκινς παραδέχεται, ότι ως παιδί στην Ουαλία ένιωθε «ένα μοναχικό, μπερδεμένο αγόρι» που κανείς δεν πίστευε σε αυτό. Οι δάσκαλοί του τον θεωρούσαν «ανίκανο», οι συμμαθητές του τον κορόιδευαν και οι γονείς του ανησυχούσαν για το μέλλον του. «Μου έδωσαν μια εγκυκλοπαίδεια όταν ήμουν έξι ετών — τη διάβασα όλη», θυμάται. «Ήθελα να μάθω τα πάντα για τον κόσμο, να ξεφύγω».

Από εκεί γεννήθηκε ο θυμός, που (όπως λέει) τον έκανε «να θέλει να αποδείξει σε όλους, ότι άξιζε κάτι». Ήταν ο θυμός που τον συνόδευσε και στις σκοτεινές του περιόδους: τα χρόνια του αλκοολισμού, τους καβγάδες με σκηνοθέτες, τις αποτυχημένες σχέσεις.

«Η εξάρτηση έβγαζε τον πιο βίαιο εαυτό μου. Δεν είμαι περήφανος. Ήταν το άσχημο πρόσωπο του αλκοολισμού», γράφει στο βιβλίο του. Η στροφή ήρθε ένα βράδυ του 1975, όταν, οδηγώντας μεθυσμένος στο Λος Άντζελες, κατάλαβε, ότι είχε αγγίξει τον πάτο. «Ξαφνικά άκουσα μια φωνή μέσα μου να λέει “τέλος — τώρα αρχίζεις να ζεις”. Από τότε δεν ξαναήπια».

«Απλώς πες τα λόγια, μην παίζεις»

Θυμάται με ευγνωμοσύνη την Κάθριν Χέπμπορν, που του έδωσε την πρώτη μεγάλη του ευκαιρία στο The Lion in Winter και την πιο ουσιαστική συμβουλή: «Απλώς πες τα λόγια. Μην προσπαθείς να παίξεις». Από τότε υιοθέτησε μια μινιμαλιστική φιλοσοφία ερμηνείας: «Να είσαι ακίνητος. Μην δείχνεις. Απλοποίησε, απλοποίησε, απλοποίησε».

Το ίδιο εφάρμοσε στον Λέκτερ: «παίξε τον ακίνητο, σχεδόν ευγενικό. Μην πάρεις τα μάτια σου από τον άλλον, αυτό τρομάζει περισσότερο».

Η απόφασή του να προσθέσει το χαρακτηριστικό “hiss” («χχχ») μετά τη φράση «I ate his liver with some fava beans and a nice Chianti» γεννήθηκε αυθόρμητα στο γύρισμα, εμπνευσμένη από τον Μπέλα Λουγκόζι στον Δράκουλα του 1931.

Στην πιο προσωπική του εξομολόγηση, ο Χόπκινς μιλά για τη ρήξη με την κόρη του, Άμπιγκεϊλ, από την οποία αποξενώθηκε, όταν εκείνη ήταν ενός έτους. «Ήξερα ότι ήμουν ακατάλληλος για πατέρας και ορκίστηκα να μην κάνω άλλο παιδί. Της έκανα κακό». Όταν έπαιξε τον Βασιλιά Ληρ, λέει, ένιωσε το βάρος αυτής της ενοχής: «Η ατάκα “Την αδίκησα” με διέλυσε. Έκλαιγα, όχι ως Ληρ, αλλά ως πατέρας».

«Σταμάταμε να σκοτωνόμαστε για ιδέες»

Στο τέλος της συνέντευξης γίνεται στοχαστικός. «Ο κόσμος ήταν πάντα σε αναταραχή, αλλά αν συνεχίσουμε με τόσο μίσος, είμαστε χαμένοι. Κανείς δεν επιτρέπεται να έχει διαφορετική άποψη — αυτό είναι φασισμός».
Και προσθέτει, με τη γλυκιά ειρωνεία του ανθρώπου που έχει δει πολλά: «Είμαστε όλοι ιδέες, κι όλοι θα πεθάνουμε μια μέρα. Ας σταματήσουμε να χτυπιόμαστε γι’ αυτές».

Καθώς φεύγει, χαμογελά στους περαστικούς που τον αναγνωρίζουν. «Οι άνθρωποι νομίζουν πως οι ηθοποιοί είναι ξεχωριστοί. Δεν είμαστε. Είμαστε απλώς άνθρωποι, που προσπαθούν να καταλάβουν, τι σημαίνει να είσαι ζωντανός».

Με πληροφορίες από BBC