«Η αγελάδα στο δωμάτιο αγνοείται σε αυτήν τη Διάσκεψη», λέει ο Carl Le Blanc των Climate Healers. «Η κτηνοτροφία έχει αφαιρεθεί από την ατζέντα και μπήκε στο μενού». Ο Le Blanc είναι ένας από τους πολλούς ακτιβιστές, που συμμετείχαν στις πορείες για το κλίμα στη Γλασκώβη, για να απαιτήσουν δράση για ένα νέο βιώσιμο σύστημα τροφίμων.

Στη διαδήλωσή τους, τέσσερα γιγάντια φουσκωτά ζώα δεμένα σε σχοινιά πάνω από τα κεφάλια τους ή δεμένα στο έδαφος, το καθένα συμβόλιζε ένα διαφορετικό πρόβλημα της κτηνοτροφικής βιομηχανίας: μια αγελάδα για το μεθάνιο, ένα κοτόπουλο για τον Covid και την υγεία, ένα ψάρι για τα μικροπλαστικά και ένα γουρούνι για την παχυσαρκία.

Κατά τη διάρκεια των δύο εβδομάδων της 26ης Διάσκεψης Κορυφής του ΟΗΕ για το Κλίμα, η οικονομία, η ενέργεια και οι μεταφορές είχαν τις δικές τους ημέρες, αλλά δεν υπήρξε ειδική ημέρα για την κτηνοτροφία και τα συστήματα τροφίμων. Η κτηνοτροφία συμπεριλήφθηκε στην Ημέρα της Φύσης, όπου έγινε πολύς λόγος για την προστασία των δασών, αλλά ελάχιστα απασχόλησε ο περιορισμός της κατανάλωσης κρέατος, η σπατάλη τροφίμων και οι δεσμεύσεις για αλλαγή των συστημάτων επιδότησης της γεωργίας.

Κι όμως…περίπου το 20% των παγκόσμιων εκπομπών προέρχονται από την κτηνοτροφία και τη χρήση γης και αυτό αυξάνεται σε περισσότερο από 25% για το σύστημα τροφίμων στο σύνολό του, το οποίο περιλαμβάνει την επεξεργασία, τη συσκευασία και τη μεταφορά.

Ωστόσο, τεράστιες ποσότητες άνθρακα μπορούν να δεσμευθούν και να μην απελευθερωθούν στην ατμόσφαιρα με την τροποποίηση της χρήσης γης, με τη δημιουργία περισσότερων δασών, υγιών τυρφώνων και υγροτόπων. Αν και ορισμένοι υποστηρίζουν, ότι πρέπει να σταματήσουμε να καταναλώνουμε ζώα εντελώς, άλλοι πιστεύουν ότι η χαμηλή πυκνότητα στην κτηνοτροφία, όπως στα βοοειδή, είναι σημαντικό μέρος της δημιουργίας βιοτόπων γεωργικών εκτάσεων που παράγουν τροφή και παρέχουν επίσης στέγη για την άγρια ζωή.

Όσον αφορά την ατομική δράση, η μετάβαση σε μια πιο φυτική διατροφή είναι ένας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους μείωσης των εκπομπών, αλλά οι κυβερνήσεις μοιάζουν αδιάφορες για το θέμα.

Κανένας από τους προέδρους των τεσσάρων κτηνοτροφικών συνδικάτων του Ηνωμένου Βασιλείου, που είναι παρόντες στο Cop26 δεν πιστεύει ότι πρέπει να μειώσουν τον αριθμό των ζώων στις αντίστοιχες χώρες τους ή ότι οι άνθρωποι πρέπει να μειώσουν την κατανάλωση κρέατος. Όπως είπαν στον Guardian, οι εκπομπές μεθανίου θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν μέσω νέων τεχνολογιών, αντί να μειωθεί ο αριθμός των αγελάδων στις φάρμες. Ο Thomas Vilsack, ο υπουργός Γεωργίας των ΗΠΑ λέει, ότι οι Αμερικανοί μπορούν να συνεχίσουν να τρώνε την ίδια ποσότητα κρέατος, διατηρώντας παράλληλα τον κόσμο εντός ασφαλών ορίων για την παγκόσμια υπερθέρμανση.

Το μέλλον της κτηνοτροφίας είναι ένα μέλλον χωρίς αγρότες;

Η αλήθεια είναι, ότι οι μικρές οικογενειακές φάρμες παράγουν το ένα τρίτο της τροφής του κόσμου και εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι εξαρτώνται από την κτηνοτροφία για τα προς το ζην. Αν και η καλλιέργεια ζωικών πρωτεϊνών είναι βασικός μοχλός απώλειας βιοποικιλότητας, ο Ismael Sunga, Διευθύνων Σύμβουλος της Συνομοσπονδίας Αγροτικών Ενώσεων της Νότιας Αφρικής (SACAU), λέει ότι είναι σημαντικό να διασφαλίσουμε, ότι οι όποιες αλλαγές θα είναι δίκαιες για τους παραγωγούς στην πρώτη γραμμή.

«Πρέπει να είναι μια δίκαιη μετάβαση. Γνωρίζουμε, ότι οι περισσότεροι αγρότες στις αναπτυσσόμενες χώρες είναι σχεδόν άποροι. Είναι επίσης ειρωνεία, ότι τα τρόφιμα είναι μια από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες στον κόσμο, αλλά αποδίδει τόσο λίγα για τους αγρότες. Πεινούν, απορροφούν τον εμφανή κίνδυνο του κλίματος, ενώ εμείς οι υπόλοιποι συνεχίζουμε να περπατάμε χαμογελώντας».

Η μόνη σημαντική ανακοίνωση περί κτηνοτροφίας, που έγινε στη σύνοδο κορυφής των ηγετών, ήταν αυτή των Ηνωμένων Πολιτειών και Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων με την πρωτοβουλία του Agriculture Innovation Mission for Climate (AIM for Climate), με 4 δισεκατομμύρια δολάρια για κτηνοτροφική καινοτομία και στόχο τη μείωση των εκπομπών. Αλλά αυτό έχει επικριθεί από πολλούς ακτιβιστές, που λένε, ότι είναι μια προσπάθεια να επαναπροσδιοριστεί η καταστροφική εντατική κτηνοτροφία ως μέρος της λύσης για το κλίμα, αντί του προβλήματος.

«Οι ΗΠΑ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα παρουσιάζουν ένα όραμα για το μέλλον της γεωργίας, που είναι ένα μέλλον χωρίς αγρότες. Μια τέτοια μορφή γεωργίας είναι μια επικίνδυνη φαντασίωση», λέει ο Tom Wakeford, οικολόγος και ερευνητής δράσης στο ETC Group.

Κτηνοτροφία και άγρια ζωή… που πάνε τα λεφτά

Υπάρχουν δύο κύρια στρατόπεδα όσον αφορά τη σχέση της κτηνοτροφίας με την άγρια ζωή. Κάποιοι πιστεύουν στην εξοικονόμηση γης, η οποία είναι ουσιαστικά η εντατική καλλιέργεια με ξεχωριστές περιοχές για την άγρια ζωή, ενώ άλλοι πιστεύουν στην κοινή χρήση γης, η οποία αναφέρεται σε αγροοικολογικές προσεγγίσεις όπου συνυπάρχουν γεωργία και άγρια ζωή.

Ο Jyoti Fernandes, αγρότης του Dorset και συντονιστής πολιτικής και εκστρατειών στη Landworkers’ Alliance, είναι υπέρμαχος του δεύτερου. Πιστεύει, ότι η κτηνοτροφία αποτελεί σημαντικό μέρος της παραδοσιακής διαχείρισης της γης. Για αυτήν, το κλειδί είναι να σταματήσει η εντατική εκτροφή κρέατος και να επικεντρωθεί στην παραγωγή κρέατος υψηλής ποιότητας σε μικρότερες, μικτές φάρμες που παρέχουν πλήρη απασχόληση στους ντόπιους.

«Είναι εξωφρενικό που τόσο λίγος χρόνος στο Cop26 έχει αφιερωθεί σε αγροτοοικολογικούς αγρότες», λέει. «Το πρόγραμμα είναι πολύ αδύναμο. Πρέπει να μιλήσουμε για την κτηνοτροφία. Η αγροοικολογική κτηνοτροφία μπορεί και πρέπει να προστατεύσει τη βιοποικιλότητα, να δεσμεύσει άνθρακα και να αναγεννήσει τον πλανήτη φροντίζοντας το έδαφος μας, δημιουργώντας βιότοπο και φυτεύοντας δέντρα».

Οι επιδοτήσεις αντίθετα, βρίσκονται στο επίκεντρο. Βέβαια, πρόσφατη έκθεση του ΟΗΕ κατέληξε στο συμπέρασμα, ότι σχεδόν το 90% των 540 δισεκατομμυρίων δολαρίων των παγκόσμιων επιδοτήσεων που δίνονται στους αγρότες, καταστρέφουν τη φύση και τροφοδοτούν την κλιματική κρίση. Οι επιδοτήσεις έχουν γενικά ενθαρρύνει τους αγρότες να παράγουν όσο το δυνατόν περισσότερη τροφή, αλλά αυτό έγινε σε βάρος της άγριας ζωής.

Και καθώς η καταστροφή των οικοτόπων λόγω της επέκτασης των καλλιεργήσιμων εκτάσεων αναγνωρίζεται ως ένας από τους κύριους παράγοντες μείωσης της βιοποικιλότητας, πολλοί επιχειρηματολογούν για τη ριζική αναθεώρηση των επιδοτήσεων. Η έκθεση των Ηνωμένων Εθνών διαπίστωσε, ότι ο αναπροσανατολισμός των επιδοτήσεων σε ευεργετικές γεωργικές πρακτικές θα μπορούσε να «αλλάξει το παιχνίδι», ωστόσο ελάχιστη αναφορά τους έγινε στις ομιλίες των ηγετών στο Cop26.

Η πιο σημαντική ανακοίνωση έγινε την Ημέρα της Φύσης, όταν οι κυβερνήσεις δήλωσαν την πρόθεσή τους να μετατοπίσουν τις επιδοτήσεις για να υποστηρίξουν καλύτερα την κτηνοτροφία ως φιλική προς το κλίμα και τη φύση. Αν και αφορούσε μόνο 16 χώρες, περιλάμβανε κάποιες με μεγάλες εκπομπές, όπως η Ελβετία, η Νιγηρία, η Ισπανία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Συνολικά αυτές οι χώρες αντιπροσωπεύουν το 10% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου από την κτηνοτροφία. Το Ηνωμένο Βασίλειο ξεκίνησε επίσης το πρόγραμμα Just Rural Transition ύψους 65 εκατομμυρίων λιρών, για να βοηθήσει τις αναπτυσσόμενες χώρες να κινηθούν προς πιο βιώσιμα κτηνοτροφικά συστήματα.

«Αυτό που μας μπερδεύει, είναι γιατί η κτηνοτροφία δεν βρίσκεται στο τραπέζι με τις διαπραγματεύσεις», λέει ο Sunga. «Εστιάζοντας σε άλλους τομείς και όχι στα τρόφιμα και την κτηνοτροφία, ξεφεύγουμε από το πρόβλημα και σύντομα θα βρεθούμε αντιμέτωποι με τον μεγαλύτερο αντίκτυπο».

ΠΗΓΗ: tvxs.gr