Σημαντικές αλλαγές στην κατεύθυνση της ενίσχυσης της ασφάλειας και της ευταξίας στα πανεπιστήμια φέρνει το σχέδιο της κυβέρνησης, όπως παρουσιάστηκε από την Υπουργό Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Σοφία Ζαχαράκη, στη Σύνοδο των Πρυτάνεων που διεξήχθη στη Χαλκιδική. Οι παρεμβάσεις αφορούν τόσο τη φυσική ασφάλεια των ιδρυμάτων όσο και το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τη λειτουργία και τη συμπεριφορά εντός αυτών.

Κεντρικός στόχος είναι η αποτροπή βίαιων και παράνομων ενεργειών, με σειρά μέτρων που θα εφαρμοστούν εντός του 2025 και με δεσμευτικές προθεσμίες για τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα (ΑΕΙ).

Κατάθεση Σχεδίων Ασφαλείας έως Ιούλιο
Όλα τα πανεπιστήμια καλούνται να καταθέσουν ή να επικαιροποιήσουν τα Σχέδια Ασφαλείας τους έως τα τέλη Ιουλίου 2025, τα οποία θα παρακολουθούνται σε ψηφιακή πλατφόρμα του Υπουργείου. Ταυτόχρονα, κάθε ίδρυμα θα πρέπει να καταρτίσει κανονισμούς εσωτερικής λειτουργίας, ενώ θα δημιουργηθεί Παρατηρητήριο Φαινομένων Βίας στο ΥΠΑΙΘΑ.

Ελεγχόμενη πρόσβαση και τεχνολογικά μέτρα
Μέχρι το τέλος του έτους, σε σχολές με συχνά φαινόμενα ανομίας θα εγκατασταθούν συστήματα πλήρως ελεγχόμενης πρόσβασης, με υποχρεωτική χρήση ακαδημαϊκής ταυτότητας. Παράλληλα, εξετάζεται έκτακτη χρηματοδότηση για την κάλυψη του κόστους αυτών των υποδομών.

Αυστηρότερες ποινές για παραβατικούς φοιτητές
Σε ένα από τα πιο καινοτόμα – αλλά και αμφιλεγόμενα – μέτρα, προβλέπεται:

Αυτόματη αναστολή της φοιτητικής ιδιότητας για έως 24 μήνες σε περιπτώσεις ποινικής δίωξης για βία ή σοβαρή φθορά ιδιοκτησίας.

Οριστική διαγραφή φοιτητή σε περίπτωση αμετάκλητης καταδίκης.

Οι φοιτητές που προκαλούν φθορές, θα υποχρεούνται στην αποκατάσταση της ζημίας, με την οφειλή να διαβιβάζεται στην εφορία αν δεν εξοφληθεί.

Νέο θεσμικό πλαίσιο – Αυστηρότητα στις πρυτανικές ευθύνες
Οι Πειθαρχικές Επιτροπές των ΑΕΙ θα συγκροτούνται πλέον σε κεντρικό επίπεδο διοίκησης και όχι ανά σχολή ή τμήμα, με σκοπό την επιτάχυνση των διαδικασιών. Οι διαδικασίες θα ολοκληρώνονται εντός δύο μηνών, με δυνατότητα παράτασης μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην υποχρέωση των πρυτάνεων να εφαρμόζουν τα μέτρα. Σε περιπτώσεις μη συμμόρφωσης, προβλέπονται πειθαρχικές και διοικητικές κυρώσεις, ακόμη και έκπτωση από το αξίωμα.

Φοιτητές “αιώνιοι” τέλος – νέα ρύθμιση με βάση την ενεργή συμμετοχή
Έως τα τέλη Ιουνίου αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή ρύθμιση για τον διαχωρισμό ενεργών και ανενεργών φοιτητών. Θα λαμβάνεται υπόψη η συμμετοχή σε εξετάσεις, η εκπόνηση εργασιών και η πρακτική άσκηση, με στόχο την ορθολογική διαχείριση των μητρώων φοιτητών και τη διαγραφή όσων έχουν εγκαταλείψει ουσιαστικά τις σπουδές τους.

Αυξημένη χρηματοδότηση, νέες προσλήψεις
Η υπουργός υπογράμμισε ότι η κρατική χρηματοδότηση προς τα ΑΕΙ αυξήθηκε κατά 116% από το 2019, ενώ έχουν διπλασιαστεί τα μέλη ΔΕΠ. Παρόλα αυτά, εξετάζεται και νέα έκτακτη οικονομική ενίσχυση για κάλυψη λειτουργικών αναγκών, καθώς και στήριξη κτηριακών και διεθνών προγραμμάτων.

Η Υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη δήλωσε χαρακτηριστικά:

«Είναι αυτονόητη υποχρέωση όλων μας να πούμε ένα μεγάλο “όχι” στη βία και την ανομία. Έχουμε την ιστορική ευθύνη να προστατεύσουμε το ελληνικό δημόσιο πανεπιστήμιο».

Οι προσεχείς μήνες αναμένεται να δείξουν αν τα μέτρα θα εφαρμοστούν στην πράξη και αν οι διοικήσεις των ιδρυμάτων θα ανταποκριθούν στον ρόλο τους, χωρίς καθυστερήσεις και υπεκφυγές.