Οι φετινές γιορτές μπορεί να αποδειχθούν εφιάλτης για τους καταναλωτές και τα νοικοκυριά, ειδικά τα ευάλωτα, εάν επαληθευτούν οι προβλέψεις, που θέλουν το επόμενο κύμα ακρίβειας να χτυπά τα βασικά είδη διατροφής.

Η ακρίβεια είναι εδώ και δείχνει τα δόντια της. Οι τιμές στην ενέργεια έχουν σκαρφαλώσει στα ύψη, τόσο σε ό,τι αφορά τα καύσιμα, όσο και στο ηλεκτρικό ρεύμα και το φυσικό αέριο. Κάποιες ενδείξεις αποκλιμάκωσης δεν φαίνεται επί του παρόντος να είναι πειστικές, παρά τις προσπάθειες που καταβάλλονται από πολλές πλευρές.

Ο μεγάλος φόβος, πάντως, ενόψει και των γιορτών των Χριστουγέννων είναι, η ακρίβεια να μεταφερθεί από το κομμάτι της ενέργειας στο κομμάτι της διατροφής. Και αυτό διότι, όπως σημειώνουν οι αναλυτές, οι αυξήσεις σε βασικά είδη κατανάλωσης και κυρίως διατροφής για την ώρα είναι περιορισμένες και λελογισμένες.

Αυτό, όμως, δεν σημαίνει, ότι θα διαρκέσει στο διηνεκές. Ο βασικός φόβος είναι, ότι οι ακριβές τιμές της ενέργειας θα επηρεάσουν και τα είδη διατροφής. Ολοι πλέον αντιλαμβάνονται, ότι η ακρίβεια ήρθε για να μείνει για ένα σημαντικά μεγάλο χρονικό διάστημα – άγνωστο για πόσο.

Τα γυρνάει τώρα και η Λαγκάρντ για τον πληθωρισμό

Ακόμη και η Κριστίν Λαγκάρντ, που μέχρι πρόσφατα έλεγε σε υψηλούς τόνους ότι … «μπόρα είναι θα περάσει», πλέον ανασκευάζει και λέει ότι ναι μεν είναι μπόρα, αλλά τελικά θα κρατήσει περισσότερο από όσο αρχικά είχε προβλεφθεί.

Οι κινήσεις για αποκλιμάκωση των τιμών, δεν φαίνεται για την ώρα να έχουν κάποιο ουσιαστικό αποτέλεσμα σε βάθος χρόνου τουλάχιστον. Μετά και την νέα παρέμβαση του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, που έδωσε εντολή στην Gazprom να ανοίξει τις στρόφιγγες του αερίου προς τις χώρες της Ευρώπης, οι τιμές άρχισαν να υποχωρούν, αλλά είναι άγνωστο τι διάρκεια και πόσο βάθος θα έχει αυτή η εξέλιξη.

Αρχικά, πάντως, οι τιμές των φυσικού αερίου κατέγραψαν σημαντική πτώση στην αγορά της Ολλανδίας, που αποτελεί σημείο αναφοράς για την Ευρώπη. Αιτία της μεγάλης πτώσης η εντολή Πούτιν προς την Gazprom να αυξήσει από το Νοέμβριο την παροχή αερίου, για να αναπληρωθούν τα αποθέματα στην ευρωπαϊκή αγορά.

Για το ολλανδικό συμβόλαιο για παράδοση στις 21 Νοεμβρίου, η τιμή υποχώρησε περισσότερο από 7% και διαμορφώθηκε στα 80 ευρώ ανά μεγαβατώρα, στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Σεπτέμβριο, ενώ τον Οκτώβριο είχε εκτιναχθεί ακόμη και στα 116 ευρώ.

Ο Ρώσος πρόεδρος φαίνεται να εγκαταλείπει τη μετατροπή του φυσικού αερίου σε όπλο κατά της Ευρώπης, για να πετύχει άλλους σκοπούς, σε ό,τι αφορά τον αγωγό Nord Stream 2, τουλάχιστον στην παρούσα φάση. Αυτό, όπως εκτιμούν πολλοί αναλυτές, δεν είναι άσχετο με την απόφαση των Ευρωπαίων ηγετών να ζητήσουν από την Κομισιόν τη διενέργεια ελέγχου στην αγορά φυσικού αερίου, για να διαπιστωθεί, αν υπάρχουν πάροχοι που παραβιάζουν τους κανόνες για τον ανταγωνισμό, μια απόφαση που «φωτογραφίζει» την Gazprom.

Μεγάλος πονοκέφαλος η κερδοσκοπία

Η κερδοσκοπία, πάντως, είναι ο μεγάλος πονοκέφαλος για τις περισσότερες χώρες. Και αυτό διότι οι αιτίες του πληθωρισμού μπορεί τελικά να βρεθούν και να γιατρευτούν, ωστόσο, τα απόνερα από την κατάσταση αυτή δύσκολα θα φύγουν γρήγορα.

Μέχρι στιγμής σε μεγάλη έκταση η ακρίβεια έχει φανεί στο κομμάτι της ενέργειας, ενώ στα υπόλοιπα προϊόντα η επίδραση δεν έχει μεγάλη έκταση. Ο μεγάλος φόβος πλέον είναι η ακρίβεια να περάσει και στα είδη διατροφής και πολλοί είναι εκείνοι που θεωρούν, ότι ο Νοέμβριος θα είναι ο μήνας εκείνος, που θα φέρει ακρίβεια στα βασικά καταναλωτικά προϊόντα και αυτό διότι πλησιάζει η εορταστική περίοδος των Χριστουγέννων που αυξάνει η ζήτηση.

Σύμφωνα μάλιστα με ανάλυση του ΙΕΛΚΑ, οι μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών εντοπίζονται σε οπωροκηπευτικά, φρούτα και λαχανικά, αλλά και στο κρέας (αρνί/κατσίκι). Είναι ενδεικτικό, πως η τιμή στο κρέας δεν έχει μειωθεί από το περασμένο Πάσχα. «Τσιμπημένες» είναι οι τιμές και στα φυτικά έλαια, τα οποία είναι κυρίως εισαγόμενα.

Σύμφωνα με την ίδια μελέτη η πορεία των τιμών στην Ελλάδα είναι αυξητική τους τελευταίους μήνες, ωστόσο, εμφανίζεται καλύτερη του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Συγκριτικά με τις 27 χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης η Ελλάδα έχει την 8η μικρότερη αύξηση των τιμών τροφίμων, ωστόσο, η χώρα μας έχει από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ (13% και 24%) στα τρόφιμα στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Συγκεκριμένα, καταλαμβάνει την 6η θέση με τον υψηλότερο ΦΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ενωση.

Ετοιμάζουν αυξήσεις οι 7 στις 10 επιχειρήσεις

Ανάλογη μελέτη από το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο της Αθήνας, αναφέρει, ότι η εκτόξευση του ενεργειακού κόστους αναμένεται να οδηγήσει σε κατακόρυφη αύξηση του κόστους παραγωγής για τη συντριπτική πλειοψηφία των επιχειρήσεων.

Συγκεκριμένα, το 68% των ΜΜΕ εκτιμούν, ότι οι διεθνείς αυξήσεις θα επηρεάσουν πολύ και πάρα πολύ το κόστος παραγωγής, καθώς όσο περισσότερο εξαρτημένες είναι οι επιχειρήσεις από το ενεργειακό κόστος, τόσο μεγαλύτερες επιπτώσεις αναμένουν από τις διεθνείς αυξήσεις. Ως εκ τούτου, σχεδόν οι μισές επιχειρήσεις εκτιμούν, ότι οι τιμές των προϊόντων / υπηρεσιών τους θα αυξηθούν γύρω στο 10% εξαιτίας των ανατιμήσεων στην ενέργεια, ενώ ένα 15% εκτιμούν ότι η αύξηση θα ξεπεράσει ακόμη και το 30%.

Θανάσης Παπαδής – ethnos.gr